Bugun...


Gülşen Yegen

facebook-paylas
DOĞUDA GÜNEŞİN VE HUZURUN BATIDA VAHŞETİN SEMBOLÜ- SWASTİKA
Tarih: 02-02-2020 23:12:00 Güncelleme: 02-02-2020 23:15:00


Günlük yaşam içinde birçok yerde karşımıza semboller çıkar. Türkçe karşılığı simge olan sembol sözcüğünü, soyut bir şeyi anlatmak için kullanılan somut işaret olarak tanımlayabiliriz.  

İnsanların çoğunun okuma yazma bilmediği dönemlerde, kutsal olan şeyler için semboller kullanılmıştır. Tanrıları birbirinden ayırmak için onlara birer sembol üretmiş, o sembolü gördüğü zaman hangi tanrı/tanrıça olduğunu ayırt etmiştir. Sadece kutsal saydığı şeyler için değil, farklı anlamlar için de semboller kullanmıştır. Örneğin kral/krallığı tasvir etmek için dağı sembol olarak kullanmıştır.

Modern çağda da semboller önem taşır. Örneğin trafik levhaları yazıya gerek bırakmadan ne yapmamız gerektiğini bildirir. Tuvalet ihtiyacımızda bir sembol arar gözlerimiz. Dolmuş veya otobüs duraklarını yine sembollerinden tanırız.

Bazı semboller ise bize acıyı anımsatır. Gamalı haç diye tanımladığımız sembol gibi. Gördüğümüzde bize acıyı anımsatır, 2. Dünya savaşını anımsatır.

Oysa ne kadar masum, ne kadar iyi bir anlamı vardır Swastika’nın. Hitlerin tarih sahnesine çıkışından binlerce yıl öncesinden bu yana var olmuştur. Hinduizmde, Budizmde, daha da eski tarihlerde kullanılan bir semboldür. Örneğin Yatağan’da bulunan Stratonikeia Antik kentinde, neredeyse zemini kaplamış halde görürüz Swastika’yı. Troya Antik kentinde karşımıza çıkar. Buda heykellerinin göğüs kısmında yer alır Swastika. Antik Yunan eserlerinde de görülür, Kelt din adamları da kullanır.

“Swastika” Sanskritçe bir kelimedir. Sau (iyi), asti (olmak) ve ka takısının birleşiminden oluşmuştur. En basit anlamıyla “iyi olma”, “iyi varlık”, ve “iyi şans” anlamlarına gelir. Çin’de “Wan”, Japonya’da “Manji” ; İngiltere’de “Fylfot” ; Almanya’da “Hakenkreuz” ; Yunanistan’da ise “Tetraskelion” veya “Tetragammadion” olarak adlandırılır.

Swastika sembolüne birçok uygarlık ve kültürde rastlanır. En eski Svastika işareti M.Ö. 10.000 yılına ait  bir fildişi üzerinde Ukrayna’da bulunmuş. Aztek ve Mayalar  bu sembolü mezar taşlarında kullanmışlar.  Konya Çatalhöyük’te yapılan kazılardan elde edilen buluntularda rastlanmış. İlk Hristiyanlar swastikayı  zulüm ve işkenceden koruması maksadıyla takmışlar. Eski Yunanlılar ve Persler, bu sembolü mutluluk ve başarı sembolü olarak kullanmışlar. Kuzey Amerika yerlileri içinse barışın sembolü olmuş. Hinduizm, Budizm ve Jainizm’e göre de kutsal bir işarettir.

Swastika, Hinduzimde birçok anlamı ifade eder.

Güneş sembolü olarak Tanrı Surya’yı temsil eder.

 İki kolu sağa,  iki kolu sola bakıyor ise yaratıcı Tanrı Brahman’ı n iki formunu (evrenin evrimi ve evrenin içe dönüşünü) temsil eder.

Swastikanın dört kolu 4 elementi (ateş-su-toprak-hava) simgeler.

Yılın dört mevsimini simgeler.

Swastikanın dört kolu, dört Veda’yı (Hinduizmin temelini oluşturan kutsal metinler) simgeler.

Kolları saat yönünde dönük olan şekliyle, başarı ve uğurun yanı sıra hayatın kaynağı olan güneş ışığını; kolları saat yönünün tersine dönük şekli ise geceyi ifade eder.

Aynı zamanda dört yönü işaret ederken (kuzey-güney-doğu-batı) kararlılığı ve sabitliği temsil eder.

Kutsal ve uğurlu olarak düşünüldüğünden mantralarda, dua kumaşlarında, mücevherlerde, evlerin duvarlarında, düğünlerde, festivallerde, motorlu taşıtlarda ve her çeşit süslemede kullanılır.

Güneşin, yaşamın ve daha birçok olumlu ve iyi şeyin ifadesi olan Swastika; 45 derece döndürülmüş, kırmızı zemin üzerine beyaz bir dairenin içine konmuş şekliyle Hitler tarafından Nasyonal Sosyalizmin sembolü oldu. 2. Dünya Savaşı ile de akıllarımıza savaşı ve vahşetin sembolü olarak yerleşti. Oysa bilinen en eski sembol olan Swastika’nın, olumsuz anlamda kullanıldığı zaman dilimi o kadar kısa ki. Savaş ortadan kalkmadığı sürece de olumsuz anlamı hep ön planda olacak sanırım.

 

                                     



Bu yazı 901 defa okunmuştur.

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
HABER ARA
HABER ARŞİVİ
ÇOK OKUNAN HABERLER
YUKARI