Bugun...



TÜRKİYE, AMERİKA’DA NASIL KONUŞULUYOR?

Amerika’da Türkiye nasıl konuşuyor? Türkiye’yle ilişkilere nasıl yaklaşılıyor?

facebook-paylas
Güncelleme: 25-01-2020 16:27:27 Tarih: 25-01-2020 13:34

TÜRKİYE, AMERİKA’DA NASIL KONUŞULUYOR?

 

Prof. Dr. Fuat Keyman Independent Türkçe için yazdı

Yaklaşık bir haftadır Amerika’dayım.

Önce Atlanta, şimdi Washington. İki önemli kent.

Biri, siyasi başkent, diğeri, Delta’dan Coca Cola ve CNN gibi devasa şirketlerden yeni firmalara kadar uzanan geniş bir yelpazede tercih edilen ekonomik kilit kentlerden biri.

Konuşmalar ve toplantılar için buradayım.

Barış Pınarı Harekatı ve Süleymani suikastı sonrası Suriye; Süleymani süikastı sonrası İran ve Ortadoğu; Berlin Konferansı sürecinde Doğu Akdeniz ve Libya; her biri ve hepsi, Türkiye-Amerika ilişkilerinde yaşanan krizi derinleştirecek süreçler ve sorunlar.

Amerika’da Türkiye nasıl konuşuyor? Türkiye’yle ilişkilere nasıl yaklaşılıyor?

Türkiye-Amerika ilişkileri 2020’lerde, özellikle bu yıl sonu yapılacak Başkanlık seçimlerinden sonra nasıl bir seyir izleyecek?

Tüm bu sorulara yanıt arıyorum.

Geçen seyehatimden farklı olarak, hemen söyleyebilir ki, Türkiye’ye ilgi çok artmış; konuşmalar ve toplantılar kalabalık, ilgi yüksek.

Bununla birlikte, Amerika, 2020 Kasım ayında yapılacak Başkanlık seçimlerine kitlenmiş durumda.

Bu bağlamda, ilginç bir ikilem ile karşılaşıyoruz: Türkiye’yle ilişkiler sorusuna ilgi yüksekken, Amerika’da siyasi gündemi tümüyle iç siyaset ve Başkanlık seçimleri üzerine odaklanmış durumda.

İlk gözlemlerimi aşağıdaki beş noktada özetleyebilirim:

Birinci olarak, Başkanlık seçimini Trump’ın kazanacağı düşüncesi giderek güçleniyor. Demokratlar arasında bile Trump’ın seçimleri kazanma olasılı daha yüksek görülüyor.

Bırakın azil edilmeyi, eğer süpriz niteliğinde çok büyük bir sorun yaşamassa, Trump, seçimleri kazanacak. Amerika, 2020-24 arası Trump’lı ikinci dört yıla hazırlanıyor gibi.

Bu sonuç, şüphesiz, Amerika ile ilişkilerini Trump ile ilişkisi temelinde sürdüren Cumhurbaşkanı Sn. Erdoğan’ın sevineceği bir sonuç. 

Erdoğan-Trump ilişkisinin bu ve gelecek yılda Türkiye-Amerika ilişkilerini büyük ölçüde şekillendireceğini söyleyebiliriz.

Bununla birlikte, altını çizerek vurgulayacağım iki nokta, Trump’ın seçimi kazanmasının Türkiye için çok hayırlı olmama ihtimalini de içerdiğini bize söylüyor:

Birinci nokta, aşağıda açımlayacağım “İran sorunu”; İkinci noktaysa, “Amerika’nın Türkiye’ye bakışında başlayan değişim”, ki bu değişim hem Cumhuriyetçiler, hem de Demokratlar tarafından paylaşılıyor.  

İkincisi, Amerikan dış politikası 2020’de, Suriye sorunu artık ikinci sırada öneme sahip. Amerika, stratejik ve taktiksel düzeylerde, dış politikasında tümüyle İran’a odaklanmış olarak hareket edecek. 

İran politikası ve odağı, Trump’ın seçimleri kazanmasında da önemli rol oynayacak gözüküyor. 

Amerika’nın İran’a yaklaşımı giderek hem söylem, hem yaptırım hem eylem boyutları içinde sertleşecek. 

Amerika, İran’ı, hem Irak’da, hem kendi içinde, hem de bölgede elinden geldiği kadar zayıflatmak, ve zayıf bir pozisyonda diplomasi masasına oturtmak istiyor.

İran’a şahin yaklaşım Amerika’da güçlü ve bu yaklaşım dış politikayı 2020’de şekillendirecek.

Üçüncüsü ve bizim için önemlisi, Amerikanın İran’a kitlenmiş yeni dış politikasında, daha da genel olarak, bu politikanın Ortadoğu’ya, Doğu Akdeniz’e ve Kuzey Afrika’ya bakışında, Türkiye artık eskisi kadar merkezi önemde bir aktör değil. 

Amerika, Türkiye’yi, bırakalım stratejik ortak ya da önemli ittifak dostu olarak görmeyi, İran’dan Suriye ve Ortadoğu’ya, Mısır'dan Libya, Doğu Akdeniz ve Kuzey Afrika’ya uzanan geniş alanda hareket eden dış politikasında “merkezi önemde kilit ülke” olarak görmüyor. Bu, bana da süpriz olarak gelen bir gelişme. 

Amerika’nın stratejik ortak, merkezi konumda ittifak edilecek ülke listesinde Türkiye, sanki ikinci sıraya düşmüş durumda.

Yeni Amerikan dış politikası, Ortadoğu’ya, İran ve Suriye ile ilişkilerine, kendi söylemleri içinde, birincil ittifak aktörleri düzeyinde, “Suudi Arabistan-Birleşik Arap Emirlikleri-İsrail-Mısır-Irak ve Suriye’deki Kürt aktörler ekseni”nde bakıyor.

Amerika, Türkiye’nin, bu bağlamda, dengeleyici bir politika izlemesini, İran ile ittifak ilişkisi kurmamasını  istiyor. 

Erdoğan-Trump ilişkisi temelinde gelişen Türkiye-Amerika ilişkileri, belki ilişkilerideki krizi ve yaptırımları engelliyor, ama Türkiye’yi de merkezi önemde bir ülke olarak konumlamıyor.

Daha önce, yeni Amerikan dış politika ekseninin Türkiye’yi bir tercih yapmaya zorlayacağını düşünürdüm.

Daha önceki Amerika seyatlerimde, bu düşüncemin haklı olduğunu görmüştüm. Ama, artık böyle bir tercih yapma zorunda kalma gibi bir durumla Türkiye karşılaşmayacak.

Çünkü Amerika, İran ve Ortadoğu politikasında Türkiye’yi merkezi önemde bir ülke olarak görmediği sürece, Türkiye’yi bir tercih yapmaya da zorlamayacak.       

Sadece Trump’la ilişki temelinde Türkiye-Amerika ilişkilerini götürmenin maliyeti, Amerika’nın Türkiye’ye bakışındaki önemli değişim olmuş. Bunu, 2020’de de gözleyeceğiz.

Dördüncüsü, Trump’ın başkanlığında gelişen Amerikan dış politikası, Türkiye’nin Rusya’ya yakınlaşmasından eskisi kadar rahatsız değil.

Rusya’nın Suriye’de kazanmasından rahatsız; Rusya’nın Ortadoğu’da, Doğu Akdeniz’de, Libya’da güç ve etki kazanmasından rahatsız.

Ama Türkiye’nin Rusya’ya yaklaşmasından eskisi kadar rahatsız değil. Türkiye, Amerika’nın İran politikasına ve Ortadoğu politikasına ayak bağı olmadığı sürece, Amerika, Türkiye’nin Rusya’ya yaklaşmasını “kriz” olarak görmeyecek.

Bu durumdan rahatsız olduğunu söyleyecek, ama kriz olarak da sürece bakmayacak.    

Bunun bir nedeni de, Amerika’nın Türkiye’ye bakışındaki değişim ve Türkiye’yi bölge politikasının başarıya ulaşmasında merkezi önemde bir ülke olarak artık görmemesi.

Beşincisi de, son seyahatimden farklı olarak, Beyaz Saray’da ve Amerikan dış politikasının şekillenmesinde Dışişleri Bakanı Mike Pompeo’nun gücünün ve etkisinin giderek arttığını gözlemledim.

Trump-Pompeo ilişkisi güçlü devam ediyor; Pompeo, özellikle İran politikasının şekilenmesinde çok etkili; böyle olunca da Başkanlık seçiminin kazanılmasında da etkili olacak.

Trump’a, çok düşük işsizlik oranı yanında, izlediği İran politikasındaki başarıyla, seçim kazandırmış aktör olacak. 

Eğer yerini korursa, Beyaz Saray’da, 2020-24 döneminde Pompeo’nun etkisi güçlü olacak gözüküyor.

Pompeo’yu dikkatle izlemek gerekiyor. Amerika’nın Türkiye’ye bakışındaki değişimde de, Pompeo, önemli rol oynuyor.

Washington’dan, Ottawa ve Toronto'ya, oradan da New York’a geçeceğim. Amerika izlenimlerimi oradan yazmaya devam edeceğim.

 

 




Bu haber 159 defa okunmuştur.


Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER HABERLEŞME Haberleri

YAZARLAR

EN GÜVENDİĞİNİZ SİYASETÇİ KİM?


HABER ARA
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
HAVA DURUMU
nöbetçi eczaneler
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 22 13 3 6 49 23 45 +26
2 Sivasspor 23 13 4 6 42 26 45 +16
3 Başakşehir FK 22 12 3 7 41 22 43 +19
4 Galatasaray 22 12 4 6 36 17 42 +19
5 Alanyaspor 23 11 6 6 41 22 39 +19
6 Fenerbahçe 22 11 6 5 41 26 38 +15
7 Beşiktaş 23 11 8 4 36 30 37 +6
8 Göztepe 22 9 6 7 29 24 34 +5
9 Gaziantep FK 23 8 8 7 34 36 31 -2
10 Yeni Malatyaspor 21 6 9 6 34 30 24 +4
11 Gençlerbirliği 22 6 10 6 31 39 24 -8
12 Denizlispor 22 6 10 6 21 30 24 -9
13 Çaykur Rizespor 21 7 11 3 21 32 24 -11
14 Antalyaspor 22 5 10 7 23 39 22 -16
15 Konyaspor 23 4 10 9 19 32 21 -13
16 MKE Ankaragücü 22 4 10 8 20 38 20 -18
17 Kasımpaşa 22 4 14 4 29 49 16 -20
18 Kayserispor 23 3 13 7 24 56 16 -32
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 23 13 4 6 33 20 45 +13
2 BB Erzurumspor 23 12 5 6 26 17 42 +9
3 Bursaspor 23 13 7 3 35 29 39 +6
4 Adana Demirspor 23 10 6 7 43 26 37 +17
5 Fatih Karagümrük 23 9 7 7 30 28 34 +2
6 Keçiörengücü 23 8 7 8 18 17 32 +1
7 Ümraniyespor 23 9 9 5 34 34 32 0
8 Akhisarspor 23 8 7 8 26 26 32 0
9 Menemenspor 23 9 9 5 26 29 32 -3
10 Altay 22 8 7 7 25 23 31 +2
11 Giresunspor 21 7 7 7 24 27 28 -3
12 Balıkesirspor 22 7 8 7 21 25 28 -4
13 İstanbulspor 21 6 7 8 34 29 26 +5
14 Altınordu 23 5 9 9 26 34 24 -8
15 Osmanlıspor FK 23 6 11 6 27 35 21 -8
16 Adanaspor 22 3 10 9 22 33 18 -11
17 Eskişehirspor 23 7 12 4 29 35 16 -6
18 Boluspor 22 2 10 10 19 31 16 -12
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 24 19 1 4 56 9 61 +47
2 Manisa FK 24 16 2 6 67 26 54 +41
3 Sancaktepe Bld 24 14 6 4 40 20 46 +20
4 Hekimoğlu Trabzon 23 13 7 3 38 32 42 +6
5 İnegölspor 24 12 8 4 39 26 40 +13
6 Sarıyer 24 10 8 6 33 27 36 +6
7 Çorum FK 24 11 11 2 35 34 35 +1
8 Afjet Afyonspor 24 10 10 4 35 26 34 +9
9 Tarsus İdman Yurdu 24 11 12 1 36 34 34 +2
10 Pendikspor 24 9 9 6 33 32 33 +1
11 Zonguldak Kömürspor 24 8 8 8 30 31 32 -1
12 Kırklarelispor 23 7 8 8 21 31 29 -10
13 Hacettepe Spor 24 9 13 2 30 44 29 -14
14 Amed Sportif 24 7 11 6 22 36 27 -14
15 Başkent Akademi FK 23 7 12 4 30 33 25 -3
16 1922 Konyaspor 24 7 13 4 30 42 25 -12
17 Gümüşhanespor 23 6 14 3 25 42 21 -17
18 Şanlıurfaspor 24 0 23 1 6 81 14 -75
Takım O G M B A Y P AV
1 24Erzincanspor 24 13 3 8 42 20 47 +22
2 Serik Belediyespor 23 13 4 6 40 23 45 +17
3 Artvin Hopaspor 23 11 2 10 35 14 43 +21
4 68 Aksaray Belediyespor 24 12 5 7 36 21 43 +15
5 1928 Bucaspor 24 11 7 6 38 31 39 +7
6 Düzcespor 24 10 6 8 27 18 38 +9
7 Karaköprü Belediyespor 24 9 5 10 23 18 37 +5
8 Çatalcaspor 24 8 4 12 34 25 36 +9
9 Sultanbeyli Bld. 23 8 6 9 30 22 33 +8
10 Silivrispor 24 7 6 11 31 26 32 +5
11 Çankaya FK 24 8 9 7 29 31 31 -2
12 52 Orduspor FK 23 5 4 14 16 15 29 +1
13 Kızılcabölükspor 23 5 8 10 31 32 25 -1
14 Erzin Spor Kulübü 24 5 9 10 24 29 25 -5
15 Yomraspor 23 5 9 9 23 28 24 -5
16 Şile Yıldızspor 24 5 10 9 18 26 24 -8
17 Tokatspor 24 1 20 3 13 56 6 -43
18 Manisaspor 24 1 20 3 16 71 0 -55
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/02/2020 Yeni Malatyaspor vs Antalyaspor
 23/02/2020 Gençlerbirliği vs MKE Ankaragücü
 23/02/2020 Fenerbahçe vs Galatasaray
 24/02/2020 Çaykur Rizespor vs Başakşehir FK
 24/02/2020 Kasımpaşa vs Denizlispor
 28/02/2020 Alanyaspor vs Beşiktaş
 29/02/2020 Konyaspor vs Kasımpaşa
 29/02/2020 Trabzonspor vs Çaykur Rizespor
 29/02/2020 Antalyaspor vs Fenerbahçe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/02/2020 Giresunspor vs Balıkesirspor
 23/02/2020 Altay vs Adanaspor
 23/02/2020 İstanbulspor vs Boluspor
 25/02/2020 Hatayspor vs Osmanlıspor FK
 25/02/2020 Menemenspor vs Adana Demirspor
 25/02/2020 Fatih Karagümrük vs Eskişehirspor
 26/02/2020 Akhisarspor vs Giresunspor
 26/02/2020 Altınordu vs BB Erzurumspor
 26/02/2020 Adanaspor vs Ümraniyespor
 29/02/2020 Osmanlıspor FK - Fatih Karagümrük Fatih Karagümrük ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Fatih Karagümrük yenilmez
 29/02/2020 Adana Demirspor - Hatayspor Adana Demirspor ligde evindeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Adana Demirspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/02/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Kahramanmaraşspor
 23/02/2020 Van Spor vs Ankara Demirspor
 23/02/2020 Etimesgut Belediyespor vs Sivas Belediyespor
 23/02/2020 Eyüpspor vs Uşak Spor
 23/02/2020 Kastamonuspor vs Ergene Velimeşe
 23/02/2020 Kırşehir Belediyespor vs Niğde Anadolu FK
 23/02/2020 Sakaryaspor vs Bandırmaspor
 23/02/2020 Tuzlaspor vs Kardemir Karabükspor
 29/02/2020 Ankara Demirspor vs Eyüpspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/02/2020 Karaköprü Belediyespor vs Artvin Hopaspor
 23/02/2020 52 Orduspor FK vs Sultanbeyli Bld.
 23/02/2020 Düzcespor vs 24Erzincanspor
 23/02/2020 Erzin Spor vs Manisaspor
 23/02/2020 Serik Belediyespor vs Tokatspor
 23/02/2020 Silivrispor vs Kızılcabölükspor
 23/02/2020 Şile Yıldızspor vs 68 Aksaray Belediyespor
 23/02/2020 1928 Bucaspor vs Yomraspor
 24/02/2020 Çankaya FK vs Çatalcaspor
 23/02/2020 Silivrispor - Kızılcabölükspor Silivrispor ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Silivrispor yenilmez
 24/02/2020 Çankaya FK - Çatalcaspor Çatalcaspor ligde deplasmandaki son 5 maçında hiç kazanamadı  Çankaya FK yenilmez
 29/02/2020 Manisaspor - Şile Yıldızspor Şile Yıldızspor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Manisaspor yenilmez
 29/02/2020 Çatalcaspor - Erzin Spor Erzin Spor ligde deplasmandaki son 8 maçında hiç kazanamadı  Çatalcaspor yenilmez
 29/02/2020 Sultanbeyli Bld. - Serik Belediyespor Sultanbeyli Bld. ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Sultanbeyli Bld. yenilmez
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
479 Okunma
132 Okunma
128 Okunma
117 Okunma
110 Okunma
106 Okunma
97 Okunma
97 Okunma
91 Okunma
91 Okunma
88 Okunma
86 Okunma
85 Okunma
81 Okunma
79 Okunma
78 Okunma
77 Okunma
75 Okunma
74 Okunma
69 Okunma
69 Okunma
69 Okunma
69 Okunma
69 Okunma
68 Okunma
68 Okunma
68 Okunma
68 Okunma
67 Okunma
67 Okunma
66 Okunma
494 Okunma
479 Okunma
360 Okunma
332 Okunma
299 Okunma
282 Okunma
259 Okunma
259 Okunma
216 Okunma
213 Okunma
196 Okunma
185 Okunma
184 Okunma
174 Okunma
173 Okunma
172 Okunma
165 Okunma
161 Okunma
160 Okunma
160 Okunma
156 Okunma
153 Okunma
152 Okunma
151 Okunma
144 Okunma
142 Okunma
142 Okunma
141 Okunma
140 Okunma
138 Okunma
135 Okunma
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
YUKARI YUKARI