Bugun...



TARİHİN EN ABSÜRT KİTLESEL PANİK OLAYI “MARSLILAR DÜNYAYA SALDIRIYOR!”

1938 yılının Ekim ayında ABD'de, CBS Radyosu’ndaki bir radyo tiyatrosu, tarihin en absürt kitlesel panik olayının yaşanmasına sebep oldu...

facebook-paylas
Güncelleme: 22-03-2020 01:06:52 Tarih: 21-03-2020 16:25

TARİHİN EN ABSÜRT KİTLESEL PANİK OLAYI “MARSLILAR DÜNYAYA SALDIRIYOR!”

30 Ekim 1938 Pazar günü saat 17 sularında ABD’de yayın yapan CBS Radyosu’nu açan vatandaşlar dehşet verici bir haber ile karşılaşır.

Haberde, Mars’tan gelen garip yaratıkların, dünyaya saldırdıkları söyleniyordu. Marslı istilası, New Jersey’deki bir çiftliğe tanımlanamayan bir nesnenin düşüşünden sonra başlamış ve gitgide büyümüştü. ABD ordusunun duruma müdahale etmek için harekete geçmişti fakat dünyamıza saldıran canlılar insanlardan çok daha yüksek zekaya sahip ve bir o kadar da tehlikeli yaratıklardı.

Radyondaki spiker etkileyici bir ses ile ölüm ve yaralanma haberleri, hükümet yetkililerinin açıklamaları, Amerikan Başkanı’nın uyarı mesajlarını ve olayın ciddiyetini dehşet içinde halka duyuruyordu.

Radyosunu yeni açan dinleyiciler bu haber üzerine iyice paniğe kapılır. Hatta insanların büyük bir kısmı kiliselere sığınır, intihara kalkışır ve New Jersey’de olanlar ise arabalarıyla ve otobüslerle başka eyaletlere kaçmaya çalışır.

Halkı paniğe sevkeden olay oysa sanıldığı gibi bir Marslı istilası değildi. “Yurttaş Kane” filminin efsane oyuncusu Orson Welles ile birlikte Mercury Tiyatrosu oyuncuları, o dönem popüler olan “Dünyalar Savaşı” isimli kitabı bir radyo tiyatrosu haline getirmişlerdi. Cadılar bayramı münasebeti sebebiyle özel bir yayındı.

Yönetmenliğini Orson Welles’in yaptığı oyun için sayısız prova yapılmıştı. Paniğe kapılmış insan sesleri, silah sesleri ve çığlıklar gibi ses efektlerini de oyuna dahil edilir hatta inandırıcılığı arttırmak için Amerika şehirleri ve hükumet yetkililerinin isimleri kullanılır.

30 Ekim gecesi radyo tiyatrosundan önce “Dünyalar Savaşı” adlı eserin sunulacağının defaatle belirtilmesine rağmen hem radyosunu sonradan açan dinleyiciler, kendini rolüne fazlasıyla kaptıran oyuncuların performanslarını gerçek zannetmiş ve olay çığrından çıkmıştı.

Başarılı bir kurgu gerçekleştiren sanatçılar oyunun arasına gerçek zamanlı radyo akışına dahil olan hava durumu haberleri ve Ramon Raquella Orkestrası’nın müzik dinletisine de yer vererek insanları radyo tiyatrosu algısından çıkararak bu olayın tamamen gerçek olduğuna inanmalarını sağlarlar.

Radyo tiyatrosu gerçek bir Marslı istilası vakasına dönüşmüştü. Hatta bu süreç içerisinde garip bir şekilde yaratık gördüğünü iddia edenler bile ortaya çıkmıştı.

Oyunun sonlarına doğru stüdyoya gönderilen iki polis de kendini sanatçıların performansını izlemeye kaptırınca panik iyice büyür. Olay anlaşıldıktan sonra ise kurgunun mimarı Orson Welles genç yaşta Amerika’da büyük bir üne kavuşur.

Bir gün sonraki gazetelerin manşetlerinde de kendine yer bulan olay yüzünden Orson Welles ve CBS Radyosu aleyhine halkı galeyana getirmekten tazminat davaları açılır.

Orson Welles, verdiği bir röportajda yayının bu kadar büyük bir etki yaratacağını tahmin etmediğini söylemiş. Welles’e neden gerçek Amerika şehirleri ve hükumet yetkililerinin isimlerini kullandığı sorulunca inandırıcı olması adına yaptığını söyleyip üzgün olduğunu dile getirmiş.

Princeton Üniversitesi profesörü Hadley Cantril, 1940 yılında ‘The Invasion from Mars’ isimli bir çalışma yayınlar ve olayın kaç kişiyi etkilediğini hesaplamaya çalışır. Çalışmaya göre 6 milyon insan radyo yayınını duymuş ve bunların 1.7 milyon insan bunun oyun değil haber olduğuna inanmış.

Yıllar sonra başka çalışmalar ve iddialar ortaya kondu. Yayının dönemin gazetelerinin iddia ettiği gibi tüm ulusu değil, küçük bir kitleyi etkilediği söylendi. Ancak yaşanan paniğin boyutu hala tam olarak bilinmiyor.

Olayın 75. yıl dönümüne özel bir CD hazırlanmış. İşte Amerikalıları panikle sokağa döken o başarılı radyo tiyatrosu:

 

gizibu




Bu haber 47 defa okunmuştur.


Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER HABERLEŞME Haberleri

YAZARLAR

EN GÜVENDİĞİNİZ SİYASETÇİ KİM?


HABER ARA
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
HAVA DURUMU
nöbetçi eczaneler
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 26 15 3 8 59 28 53 +31
2 Başakşehir FK 26 15 3 8 50 25 53 +25
3 Galatasaray 26 14 4 8 44 20 50 +24
4 Sivasspor 26 14 5 7 47 29 49 +18
5 Beşiktaş 26 13 8 5 40 32 44 +8
6 Alanyaspor 26 12 7 7 44 25 43 +19
7 Fenerbahçe 26 11 8 7 46 34 40 +12
8 Göztepe 26 10 9 7 31 30 37 +1
9 Gaziantep FK 26 8 10 8 36 41 32 -5
10 Denizlispor 26 8 11 7 26 34 31 -8
11 Antalyaspor 26 7 10 9 29 43 30 -14
12 Gençlerbirliği 26 7 12 7 33 44 28 -11
13 Kasımpaşa 26 7 14 5 38 50 26 -12
14 Konyaspor 26 5 10 11 21 33 26 -12
15 Yeni Malatyaspor 26 6 13 7 38 40 25 -2
16 Çaykur Rizespor 26 7 15 4 26 44 25 -18
17 MKE Ankaragücü 26 5 13 8 23 45 23 -22
18 Kayserispor 26 5 14 7 28 62 22 -34
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 28 15 5 8 38 23 53 +15
2 BB Erzurumspor 28 13 7 8 30 22 47 +8
3 Bursaspor 28 14 7 7 43 35 46 +8
4 Adana Demirspor 28 12 7 9 55 35 45 +20
5 Akhisarspor 28 12 7 9 36 31 45 +5
6 Fatih Karagümrük 28 11 7 10 40 34 43 +6
7 Altay 28 11 7 10 36 30 43 +6
8 Ümraniyespor 28 11 10 7 39 39 40 0
9 Giresunspor 27 10 9 8 30 33 38 -3
10 Keçiörengücü 28 8 9 11 21 22 35 -1
11 Balıkesirspor 28 8 9 11 30 33 35 -3
12 Menemenspor 28 9 11 8 32 38 35 -6
13 İstanbulspor 27 7 8 12 38 34 33 +4
14 Altınordu 28 7 11 10 32 39 31 -7
15 Boluspor 28 4 11 13 24 36 25 -12
16 Osmanlıspor FK 28 6 13 9 32 42 24 -10
17 Adanaspor 28 3 14 11 26 42 20 -16
18 Eskişehirspor 28 7 16 5 32 46 17 -14
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/04/2020 Başakşehir FK vs Galatasaray
 12/04/2020 Beşiktaş vs Konyaspor
 12/04/2020 Çaykur Rizespor vs Denizlispor
 12/04/2020 Fenerbahçe vs Yeni Malatyaspor
 12/04/2020 Gaziantep FK vs Antalyaspor
 12/04/2020 Gençlerbirliği vs Kasımpaşa
 12/04/2020 Göztepe vs Alanyaspor
 12/04/2020 Sivasspor vs Kayserispor
 12/04/2020 Trabzonspor vs MKE Ankaragücü
 12/04/2020 Başakşehir FK - Galatasaray Galatasaray ligdeki son 10 maçında hiç kaybetmedi  Galatasaray yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/03/2020 Eskişehirspor 1 - 4 Adana Demirspor
 16/03/2020 Altınordu 1 - 1 Balıkesirspor
 15/03/2020 Osmanlıspor FK 1 - 1 Giresunspor
 15/03/2020 Akhisarspor 0 - 0 BB Erzurumspor
 15/03/2020 Adanaspor 1 - 1 Keçiörengücü
 15/03/2020 Menemenspor 2 - 2 İstanbulspor
 15/03/2020 Hatayspor 2 - 0 Ümraniyespor
 14/03/2020 Bursaspor 1 - 1 Boluspor
 14/03/2020 Fatih Karagümrük 2 - 2 Altay
 12/04/2020 Ümraniyespor - Eskişehirspor Eskişehirspor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Ümraniyespor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 22/03/2020 Elazığspor 0 - 0 Ankara Demirspor
 18/03/2020 Van Spor 2 - 1 Ergene Velimeşe
 15/03/2020 Bodrumspor 0 - 1 Bandırmaspor
 15/03/2020 Kardemir Karabükspor 0 - 1 Niğde Anadolu FK
 15/03/2020 Ergene Velimeşe 0 - 3 Tuzlaspor
 15/03/2020 Van Spor 0 - 1 Sakaryaspor
 15/03/2020 Sivas Belediyespor 0 - 3 Kastamonuspor
 15/03/2020 Kahramanmaraşspor 0 - 1 Kırşehir Belediyespor
 15/03/2020 Uşak Spor 3 - 0 Elazığspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Artvin Hopaspor 0 - 1 Sultanbeyli Bld.
 18/03/2020 Yomraspor 1 - 0 Serik Belediyespor
 15/03/2020 Kızılcabölükspor 1 - 0 Erzin Spor
 15/03/2020 Manisaspor 0 - 4 68 Aksaray Belediyespor
 15/03/2020 Serik Belediyespor 0 - 0 Düzcespor
 15/03/2020 Sultanbeyli Bld. 2 - 2 Silivrispor
 15/03/2020 Çatalcaspor 1 - 1 24Erzincanspor
 15/03/2020 Tokatspor 1 - 2 1928 Bucaspor
 15/03/2020 Artvin Hopaspor 2 - 1 Çankaya FK
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
287 Okunma
202 Okunma
169 Okunma
164 Okunma
114 Okunma
102 Okunma
102 Okunma
94 Okunma
91 Okunma
90 Okunma
83 Okunma
79 Okunma
73 Okunma
70 Okunma
69 Okunma
66 Okunma
66 Okunma
62 Okunma
59 Okunma
58 Okunma
57 Okunma
57 Okunma
56 Okunma
55 Okunma
54 Okunma
54 Okunma
53 Okunma
53 Okunma
53 Okunma
52 Okunma
52 Okunma
2234 Okunma
820 Okunma
482 Okunma
458 Okunma
438 Okunma
430 Okunma
407 Okunma
401 Okunma
396 Okunma
382 Okunma
328 Okunma
299 Okunma
288 Okunma
287 Okunma
287 Okunma
276 Okunma
272 Okunma
261 Okunma
251 Okunma
241 Okunma
235 Okunma
230 Okunma
229 Okunma
219 Okunma
202 Okunma
196 Okunma
184 Okunma
175 Okunma
169 Okunma
166 Okunma
164 Okunma
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
YUKARI YUKARI