Bugun...



MATEMATİKÇİ FLASCHE: İLK ÖLÜM 1000 VAKA DEMEK

Bir virüs salgını sabit kurallar çerçevesinde gerçekleşiyor, kaç kişinin etkileneceği öngörülebiliyor. Bu hesaplamanın sonucunu açıklayan Alman matematikçi Stefan Flasche, "İlk ölüm 1000 vaka demek" sözleriyle uyardı.

facebook-paylas
Güncelleme: 20-03-2020 18:22:19 Tarih: 20-03-2020 03:22

MATEMATİKÇİ FLASCHE: İLK ÖLÜM 1000 VAKA DEMEK

Bilim insanları, koronavirüse karşı aşı ve yol açtığı hastalığın tedavisi için ilaç geliştirmek amacıyla gece gündüz demeden çalışıyor. 
 
Bu arada devletler, uluslararası kurum ve kuruluşlar, zaman kazanmak için, dünyanın dört bir yanını saran virüsün yayılma hızını kesmek için olağanüstü çaba harcıyor.
 
Ne tür bir virüs ile karşı karşıya olduğumuz çözülebilir, etkili bir ilaç ve aşı bulunabilirse milyonlarca insanın hayatta kalması sağlanabilecek. Peki, şimdiye kadar virüs hakkında neler öğrenebildik? Alınan önlemler etkili mi?
 
Bu soruları, merak edilen pek çok konu ile birlikte, iki aydır virüsü inceleyen, Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Fakültesi’nden Stefan Flasche’ye yönelttik:
DW: Sayın Flasche, iki aydır yürüttüğünüz çalışmalar sonucunda virüs hakkında neler öğrendiğinizi bizimle paylaşabilir misiniz?
 
Stefan Flasche: COVID-19’un yayılımına, özelliklerine bakıyoruz. Japonya’da, yolcu gemisinde, virüsün yayılma şekline bakıyoruz…
 
Şubat ayında, iki hafta süreyle Yokohama'da karantina altında tutuyan “Diamond Princess” gemisini mi kastediyorsunuz? 
 
Evet, sınırlı bir alanda testlerin yapılmış olması, virüsü daha iyi anlamamıza yardımcı oldu. Görünen o ki, tüm yaş grupları bir bütün olarak dikkate alındığında ölüm oranı yüzde bir. Ancak ölüm büyük ölçüde yaşa bağlı. Yaşınız ne kadar ilerlemişse, ölüm oranı o kadar yüksek. Risk 50 yaş itibarıyla, özellikle de 60 yaş itibarıyla artıyor. 
 
Son günlerde hep gündemde: "R” (reproduction rate) yani, çoğalabilme hızı ne anlama geliyor?
 
Bu sayı yardımıyla, virüs taşıyan bir kişinin, koruma önlemlerinin alınmadığı bir bölgede, kaç kişiye bu virüsü bulaştırabileceğini tahmin edebiliyoruz. Bu sayı 1’den yüksek ise eğer virüsü taşıyan kişi, bir kişiden fazla kişiye bu virüsü bulaştırıyor demek. Koronavirüste bu sayılar biraz değişkenlik gösteriyor…
 
Neden virüsün kaç kişiye bulaştığını tespit etmek bu kadar güç?
 
Virüsü taşıyan, semptom göstermemekle birlikte yayılmasına yol açanlar var ve bunları tespit etmek son derece zor. Araştırmalarımıza göre virüsün bulaşması ile ilgili vakaların yüzde 10 ila 30’u herhangi bir semptom göstermeyenler kaynaklı. Oysa virüsün yayılmasını engelleme stratejileri semptomları gösterenlere odaklanıyor. Bu da aslında virüsün yayılmasına yol açacak pek çok kişinin görmezden gelindiğini ortaya koyuyor. Bu, neredeyse tüm ülkelerde, virüsün yayılmasının engellenmesi stratejilerinin başarısızlıkla sonuçlanmasına yol açan etkenlerden biri olabilir.
 
İtalya’da durumun bu kadar kötüye evrilmesinin nedenlerinden biri de bu olabilir mi? 
 
İtalya'da dikkatlerden kaçan birkaç vaka oldu. Eğer bir ülkede virüs kaynaklı ilk ölüm gerçekleştiyse bu iki hafta öncesinde 100 vakanın fark edilmediği anlamına gelir. Çünkü hastalığın semptomlarının ortaya çıkması zaman alıyor. Bu arada bu virüsü taşıyan yüz kişi çoğalabilme hızının iki olması nedeniyle başkalarına virüsü bulaştırmış oluyor. Özetle, koronavirüsten ilk ölüm gerçekleştiğinde aslında gerçekte 1000 vaka ile karşı karşıyayız demek.
 
O zaman Çin ve diğer ülkelerin, virüs ile mücadele için aldıkları sosyal mesafe önlemleri etkili oldu mu demek? 
 
Bir taraftan bu tabii ki iyi haber çünkü önlemin etkili olduğunu gösteriyor. Ancak sorun şu: Bu önlemler kaldırıldığı an yine vaka sayısında artış olacak çünkü halkın büyük bölümü bu virüse karşı bağışıklık kazanmadı. Bu hükümetleri zorlu bir kararın eşiğine getiriyor. Çünkü toplumsal hayatı kısıtlayan tedbirler hem günlük hayatı hem de ekonomileri devasa boyutta etkiliyor. Bu önlemlerle ancak belirli bir süre ayakta kalınabilir. 
 
Seyahatlere sınırlama getirilmesi, sınırların kapatılması gibi önlemler etkili olur mu? 
 
Bu kısıtlamaların hedefi, virüsün bulaştığı kişilerin ülkeye girişini önlemek. Bu, virüsün az sayıda kişiye bulaştığı ülkelerde mantıklı bir önlem. Ancak virüs ülkede zaten yayıldıysa dışarıdan gelecek virüs taşıyıcısı birkaç kişi artık fark yaratmaz. 
 
Virüs şimdilik kalıcı mı görünüyor?
 
Yazın virüsün yok olacağına dair hiçbir emare yok. 
 
Endişeli misiniz?
 
Hepimiz endişeli olmalıyız. Zor bir dönem yaşıyoruz. Ve daha iyi günlere yelken açmadan önce daha da kötü günler göreceğiz. Yapabileceğimiz pek bir şey yok. Aklıselim hareket ederek güvenilir kaynaklardan bilgi akışını takip etmeliyiz. 
 
Charlotte Potts
Deutsche Welle Türkçe



Bu haber 73 defa okunmuştur.


Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER HABERLEŞME Haberleri

YAZARLAR

EN GÜVENDİĞİNİZ SİYASETÇİ KİM?


HABER ARA
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
HAVA DURUMU
nöbetçi eczaneler
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 26 15 3 8 59 28 53 +31
2 Başakşehir FK 26 15 3 8 50 25 53 +25
3 Galatasaray 26 14 4 8 44 20 50 +24
4 Sivasspor 26 14 5 7 47 29 49 +18
5 Beşiktaş 26 13 8 5 40 32 44 +8
6 Alanyaspor 26 12 7 7 44 25 43 +19
7 Fenerbahçe 26 11 8 7 46 34 40 +12
8 Göztepe 26 10 9 7 31 30 37 +1
9 Gaziantep FK 26 8 10 8 36 41 32 -5
10 Denizlispor 26 8 11 7 26 34 31 -8
11 Antalyaspor 26 7 10 9 29 43 30 -14
12 Gençlerbirliği 26 7 12 7 33 44 28 -11
13 Kasımpaşa 26 7 14 5 38 50 26 -12
14 Konyaspor 26 5 10 11 21 33 26 -12
15 Yeni Malatyaspor 26 6 13 7 38 40 25 -2
16 Çaykur Rizespor 26 7 15 4 26 44 25 -18
17 MKE Ankaragücü 26 5 13 8 23 45 23 -22
18 Kayserispor 26 5 14 7 28 62 22 -34
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 28 15 5 8 38 23 53 +15
2 BB Erzurumspor 28 13 7 8 30 22 47 +8
3 Bursaspor 28 14 7 7 43 35 46 +8
4 Adana Demirspor 28 12 7 9 55 35 45 +20
5 Akhisarspor 28 12 7 9 36 31 45 +5
6 Fatih Karagümrük 28 11 7 10 40 34 43 +6
7 Altay 28 11 7 10 36 30 43 +6
8 Ümraniyespor 28 11 10 7 39 39 40 0
9 Giresunspor 27 10 9 8 30 33 38 -3
10 Keçiörengücü 28 8 9 11 21 22 35 -1
11 Balıkesirspor 28 8 9 11 30 33 35 -3
12 Menemenspor 28 9 11 8 32 38 35 -6
13 İstanbulspor 27 7 8 12 38 34 33 +4
14 Altınordu 28 7 11 10 32 39 31 -7
15 Boluspor 28 4 11 13 24 36 25 -12
16 Osmanlıspor FK 28 6 13 9 32 42 24 -10
17 Adanaspor 28 3 14 11 26 42 20 -16
18 Eskişehirspor 28 7 16 5 32 46 17 -14
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/04/2020 Başakşehir FK vs Galatasaray
 12/04/2020 Beşiktaş vs Konyaspor
 12/04/2020 Çaykur Rizespor vs Denizlispor
 12/04/2020 Fenerbahçe vs Yeni Malatyaspor
 12/04/2020 Gaziantep FK vs Antalyaspor
 12/04/2020 Gençlerbirliği vs Kasımpaşa
 12/04/2020 Göztepe vs Alanyaspor
 12/04/2020 Sivasspor vs Kayserispor
 12/04/2020 Trabzonspor vs MKE Ankaragücü
 12/04/2020 Başakşehir FK - Galatasaray Galatasaray ligdeki son 10 maçında hiç kaybetmedi  Galatasaray yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/03/2020 Eskişehirspor 1 - 4 Adana Demirspor
 16/03/2020 Altınordu 1 - 1 Balıkesirspor
 15/03/2020 Osmanlıspor FK 1 - 1 Giresunspor
 15/03/2020 Akhisarspor 0 - 0 BB Erzurumspor
 15/03/2020 Adanaspor 1 - 1 Keçiörengücü
 15/03/2020 Menemenspor 2 - 2 İstanbulspor
 15/03/2020 Hatayspor 2 - 0 Ümraniyespor
 14/03/2020 Bursaspor 1 - 1 Boluspor
 14/03/2020 Fatih Karagümrük 2 - 2 Altay
 12/04/2020 Ümraniyespor - Eskişehirspor Eskişehirspor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Ümraniyespor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 22/03/2020 Elazığspor 0 - 0 Ankara Demirspor
 18/03/2020 Van Spor 2 - 1 Ergene Velimeşe
 15/03/2020 Bodrumspor 0 - 1 Bandırmaspor
 15/03/2020 Kardemir Karabükspor 0 - 1 Niğde Anadolu FK
 15/03/2020 Ergene Velimeşe 0 - 3 Tuzlaspor
 15/03/2020 Van Spor 0 - 1 Sakaryaspor
 15/03/2020 Sivas Belediyespor 0 - 3 Kastamonuspor
 15/03/2020 Kahramanmaraşspor 0 - 1 Kırşehir Belediyespor
 15/03/2020 Uşak Spor 3 - 0 Elazığspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Artvin Hopaspor 0 - 1 Sultanbeyli Bld.
 18/03/2020 Yomraspor 1 - 0 Serik Belediyespor
 15/03/2020 Kızılcabölükspor 1 - 0 Erzin Spor
 15/03/2020 Manisaspor 0 - 4 68 Aksaray Belediyespor
 15/03/2020 Serik Belediyespor 0 - 0 Düzcespor
 15/03/2020 Sultanbeyli Bld. 2 - 2 Silivrispor
 15/03/2020 Çatalcaspor 1 - 1 24Erzincanspor
 15/03/2020 Tokatspor 1 - 2 1928 Bucaspor
 15/03/2020 Artvin Hopaspor 2 - 1 Çankaya FK
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
53 Okunma
49 Okunma
37 Okunma
35 Okunma
34 Okunma
32 Okunma
32 Okunma
31 Okunma
25 Okunma
24 Okunma
23 Okunma
22 Okunma
21 Okunma
21 Okunma
19 Okunma
264 Okunma
199 Okunma
164 Okunma
127 Okunma
126 Okunma
100 Okunma
100 Okunma
98 Okunma
94 Okunma
89 Okunma
81 Okunma
72 Okunma
69 Okunma
65 Okunma
63 Okunma
62 Okunma
61 Okunma
61 Okunma
60 Okunma
60 Okunma
59 Okunma
58 Okunma
58 Okunma
57 Okunma
57 Okunma
55 Okunma
55 Okunma
54 Okunma
54 Okunma
53 Okunma
53 Okunma
2230 Okunma
818 Okunma
479 Okunma
453 Okunma
436 Okunma
429 Okunma
407 Okunma
399 Okunma
395 Okunma
367 Okunma
327 Okunma
291 Okunma
287 Okunma
275 Okunma
272 Okunma
271 Okunma
264 Okunma
259 Okunma
247 Okunma
235 Okunma
235 Okunma
230 Okunma
228 Okunma
217 Okunma
199 Okunma
195 Okunma
177 Okunma
175 Okunma
165 Okunma
164 Okunma
161 Okunma
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
YUKARI YUKARI