Bugun...



KORONAVİRÜS: DEMOKRASİ İÇİN DAYANIKLILIK SINAVI

Koronavirüs salgını, hükümetleri ciddi sorunlarla karşı karşıya bıraktı. Salgınla mücadelede otokrat liderler katı önlemlere başvururken, demokratlar uzlaşıyı tercih etti. Krize kim, daha iyi hazırlıklı?

facebook-paylas
Güncelleme: 14-04-2020 12:49:54 Tarih: 13-04-2020 17:49

KORONAVİRÜS: DEMOKRASİ İÇİN DAYANIKLILIK SINAVI


Çin hükümeti 23 Ocak’ta 11 milyon kişilik bir metropol olan Wuhan’ı dünyadan izole ettiğinde,  dünyanın geri kalanı Asya’ya şaşırmakla meşguldü. Koronovirüs salgınının Kuzey Amerika ve Avrupa’nın sanayileşmiş ülkelerini sert bir şekilde vurabileceğini kimse aklına bile getirmiyordu.

Ancak COVID-19 salgını geçen süre içinde New York, Madrid ve Berlin gibi şehirlerde temel hakların büyük ölçüde kısıtlanmasına neden oldu. Bu kentlerde sokağa çıkma kısıtlamaları, yasaklar ve alışkanlıkları değiştirme çağrıları hayatı şekillendirmeye başladı. Parlamentolardaki oturumlar sınırlandırıldı, bazı ülkelerde hükümet liderlerine bile koronavirüs bulaştı. Artık şimdi bazı yerlerde, hayatın yavaşça yeniden düzene girdiği, işletmelerin temkinli bir şekilde yeniden açıldığı Çin'e gıptayla bakılıyor. Vuhan’da yaşayanlar artık seyahat bile etmesine izin veriliyor.

Peki, koronavirüs salgını gibi bir durum karşısında hızla harekete geçme ve müdahale etme imkanlarına sahip otokratik devletler, demokratik devletlere kıyasla daha mı avantajlılar? Koronavirüs salgını sonrasında özgür dünyadan geriye ne kalacak? Demokrasi alanında çalışmalar yürüten Avusturyalı Tamara Ehs, bu sorulara yanıt arıyor. Ehs, otokratik devletlerin koronavirüsle mücadelesinden bahsederken, elde edilen birçok başarının aslında iyiye işaret olmadığına dikkat çekiyor. Ehs, DW’ye yaptığı açıklamada “Çin’de alınan sıkı önlemleri övenler, salgının zirve yaptığı dönemleri örnek gösteriyorlar ancak şeffaflık olsaydı bunların hiçbirinin gerekli olmayacağını göremiyorlar” diyor.

Salgınla mücadelede şeffaflığın önemini ortaya koyan örneklerden biri Ischgl. Avusturya’daki bu kayak bölgesinde, Avrupa'daki ilk koronavirüs vakalarına rastlanmasına rağmen, bölge izole edilmedi. Böylelikle, Avrupa’nın farklı kentlerindeki evlerine dönen tatilciler virüsü başka bölgelere yaydı. Harvard Üniversitesi Hukuk Fakültesinden Prof. Holger Spamann, “Anayasal Blog” adlı online tartışma platfomunda koronavirüs ile mücadele için daha önce “örneğine rastlanmamış şeffaflığın” olması gerektiğini belirtiyor. Spamann, haklardan vazgeçilse bile virüsün stratejisini değiştiremeyeceğini vurguluyor.

Temel haklara büyük müdahaleler

Virüsün yayılma hızı, genellikle otoriter sistemlerden aşina olduğumuz acil durum önlemlerinin demokratik ülkelerde de alınmasına neden oluyor. Sokağa çıkma yasağı, toplanma yasağı ve dini özgürlüklerin kısıtlanması bu örnekler arasında yer alıyor. Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkan Yardımcısı Vera Jourova, geçen hafta yaptığı açıklamada 20 AB ülkesinin koronavirüsü önlemek amacıyla bir çeşit “acil durum düzenlemesini kabul ettiğini” belirtti. Jourova, temel haklara büyük kısıtlamalar getirilmesi nedeniyle demokrasinin zayıflayabileceğine dair uyarıda bulundu.

Demokrasi araştırmacısı Ehs ise getirilen ağır kısıtlamaların doğrudan demokrasiye aykırı sayılamayacağını söylüyor ve ekliyor: “Alınan bir önlemin haklılığının olması için bazı koşulları sağlaması lazım: Virüsle mücadele amacı taşıyor mu ve hukukun üstünlüğü çerçevesinde hazırlandı mı?”

Bu nedenle, demokratik bir çerçevede de sert sokağa çıkma yasakları getirebilir. Ancak, eğer bir bakan hedefi şaşırıp kendi başına hareket etmeye kalkarsa, orada bir sorun var demektir. Avusturya Sağlık Bakanlığı’nın geçen günlerde yayınladığı Paskalya genelgesi bu duruma bir örnek oluşturuyor. Genelge, polisin haber vermeden evlere giderek, ailelerin Paskalya için bir araya gelip gelmediğini kontrol etmesini öngörüyordu. Özel alana yönelik bu tür ciddi müdahalelerin demokrasilerde de mümkün olabileceğini belirten Ehs, ancak bunun parlamento onayı olmaksızın hayata geçirilemeyeceğine dikkat çekti. Avusturya'daki bu genelge de, muhalefet sivil toplumun tepkilerinin ardından uygulamaya konmadı.

Parlamentonun anlamı

Siyasi muhalefet ve şeffaflık demokrasilerin COVID-19 ile mücadelede aldığı kararları gözden geçirmelerini ve gerektiğinde düzeltmelerini sağlıyor. Demokrasi araştırmacısı Ehs’e göre, bunun için parlamentoların düzenli bir şekilde toplanmaya devam etmesi gerekiyor. Ehs, “Parlamentolar farklı seslerin dinlendiği bir platform ve bu sayede karşıt görüşler belirginleşiyor. Oturumlarda yaşanan tartışmalar, demokrasilerin alternatifinin olmadığını gösteriyor” diyor. Ehs, bu nedenle de Macaristan'da olduğu gibi, parlamentoların kendilerini zayıflatmamaları gerektiğini vurguluyor. Macaristan parlamentosu, Başbakan Viktor Orban’ın hazırlattığı tartışmalı acil durum yasasını kabul ederek, Orban'a geniş yetkiler verilmesini onaylamıştı. Söz konusu yasal düzenleme, acil durum süresince seçim olmamasını ve “rahatsızlık veren bilgilerin” yaygınlaştırılmasına hapis cezası uygulanmasını öngörüyor.

Macaristan'daki bu yasal düzenleme, hiç şüphesiz, Avrupa Birliği içerisindeki en kapsamlı kısıtlama. Ancak İspanya gibi ülkeler de ulusal anayasa çerçevesinde faaliyetlerin belirli bir süre için durdurulması veya parlamentoda sanal oylamalar yapılması kararı aldı. Almanya'da ise Federal Meclis Başkanı Wolfgang Schäuble’nin teklifi ülkede tartışma yarattı. Schäuble, koronavirüs salgını boyunca faaliyet gösterecek, küçük ölçekli bir acil durum parlamentosu oluşturulmasını önerdi. Ancak Almanya'da anayasa, bu duruma sadece savunma dönemlerinde izin veriyor. Muhalefetteki çok sayıda politikacı da bu öneriyi eleştirerek, bu tür bir değişikliğin anayasa açısından uygun olmadığını dile getirdi.

Şok durumundan çıkmak

Avusturya Bilim Akademisi’nden Tamara Ehs için koronavirüs önlemlerine karşı sivil toplumun uyanık olması önemli. Medyadan ve muhalefetten gelen eleştirilerin az olması Ehs için “rahatsız edici bir konformizm” anlamına geliyor. Ancak bu durumun son zamanlarda değiştiğini belirten Ehs "Muhalefet medyada daha fazla yer buluyor ve farklı sesler daha fazla duyuluyor” diyor.

Ehs, kriz dönemlerinin, otoriter siyasetçilerin işine gelebileceğini de belirtiyor. Bu yüzden herkesin demokrasilerin kalıcı olarak zarar görmemesi için çalışması gerektiğini vurgulayan Ehs,  demokrasilerin otoriter bir yapıya dönüşmesinin en büyük tehlike olmadığını söylüyor. Ehs, en büyük sorunun, "Vatandaşların duydukları endişeler sebebiyle özgürlüklerine yapılan müdahaleleri kabullenmeleri ve daha güçlü liderler istemeleri” olduğuna dikkat çekiyor. Bu kriz süreçinde, politikacıların da muhalefetle karşılaşmadan ne kadar ileriye gidebileceklerini öğrendiklerini belirten Ehs, "Esas soru, güvenlik ve sağlık ile özgürlük arasındaki hassas denge bozulduğunda, demokrasimizde hangi otokratik unsurların ortaya çıkacağı” şeklinde konuşuyor.

Demokratik hükümetlerin koronavirüsle mücadele kapsamında aldığı tüm kararlarda zaman kısıtlamalarının şart olduğunu söyleyen Ehs, örneğin Almanya’da Başbakan Angela Merkel liderliğindeki hükümetin, önlemlerin ne zaman gevşetileceği veya nasıl bir çıkış yolu izleneceği konusunda herhangi bir zaman belirtmediğine işaret ediyor. Almanya'daki Etik Kurulu, getirilen kısıtlamaların ne zaman sona ereceğine dair açık tartışma yürütülmesi konusunda siyasetçilere uyarıda bulunmuştu. Krizden çıkışın yollarını tartışmak için hiç de erken olmadığını vurgulayan Etik Kurulu, aksi takdirde hükümetin halkın güveninini kaybetme riski ile karşı karşıya kalacağına dikkat çekmişti. 

Koronavirüse karşı verilen mücadelede demokrasilerin otokrasilere kıyasla çok önemli bir avantajı var: Güven. Halkın güveni, hükümetin aldığı kararlara büyük ölçüde destek vermek anlamına geliyor. Bu da virüsün yayılmasının engellenmesine katkı sağlıyor.

Lisa Hänel

Deutsche Welle Türkçe   




Bu haber 72 defa okunmuştur.


Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER HABERLEŞME Haberleri

YAZARLAR

EN GÜVENDİĞİNİZ SİYASETÇİ KİM?


HABER ARA
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
HAVA DURUMU
nöbetçi eczaneler
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 26 15 3 8 59 28 53 +31
2 Başakşehir FK 26 15 3 8 50 25 53 +25
3 Galatasaray 26 14 4 8 44 20 50 +24
4 Sivasspor 26 14 5 7 47 29 49 +18
5 Beşiktaş 26 13 8 5 40 32 44 +8
6 Alanyaspor 26 12 7 7 44 25 43 +19
7 Fenerbahçe 26 11 8 7 46 34 40 +12
8 Göztepe 26 10 9 7 31 30 37 +1
9 Gaziantep FK 26 8 10 8 36 41 32 -5
10 Denizlispor 26 8 11 7 26 34 31 -8
11 Antalyaspor 26 7 10 9 29 43 30 -14
12 Gençlerbirliği 26 7 12 7 33 44 28 -11
13 Kasımpaşa 26 7 14 5 38 50 26 -12
14 Konyaspor 26 5 10 11 21 33 26 -12
15 Yeni Malatyaspor 26 6 13 7 38 40 25 -2
16 Çaykur Rizespor 26 7 15 4 26 44 25 -18
17 MKE Ankaragücü 26 5 13 8 23 45 23 -22
18 Kayserispor 26 5 14 7 28 62 22 -34
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 28 15 5 8 38 23 53 +15
2 BB Erzurumspor 28 13 7 8 30 22 47 +8
3 Bursaspor 28 14 7 7 43 35 46 +8
4 Adana Demirspor 28 12 7 9 55 35 45 +20
5 Akhisarspor 28 12 7 9 36 31 45 +5
6 Fatih Karagümrük 28 11 7 10 40 34 43 +6
7 Altay 28 11 7 10 36 30 43 +6
8 Ümraniyespor 28 11 10 7 39 39 40 0
9 Giresunspor 27 10 9 8 30 33 38 -3
10 Keçiörengücü 28 8 9 11 21 22 35 -1
11 Balıkesirspor 28 8 9 11 30 33 35 -3
12 Menemenspor 28 9 11 8 32 38 35 -6
13 İstanbulspor 27 7 8 12 38 34 33 +4
14 Altınordu 28 7 11 10 32 39 31 -7
15 Boluspor 28 4 11 13 24 36 25 -12
16 Osmanlıspor FK 28 6 13 9 32 42 24 -10
17 Adanaspor 28 3 14 11 26 42 20 -16
18 Eskişehirspor 28 7 16 5 32 46 17 -14
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/06/2020 Başakşehir FK vs Alanyaspor
 12/06/2020 Beşiktaş vs Antalyaspor
 12/06/2020 Çaykur Rizespor vs Galatasaray
 12/06/2020 Fenerbahçe vs Kayserispor
 12/06/2020 Gaziantep FK vs MKE Ankaragücü
 12/06/2020 Gençlerbirliği vs Konyaspor
 12/06/2020 Göztepe vs Trabzonspor
 12/06/2020 Sivasspor vs Denizlispor
 12/06/2020 Yeni Malatyaspor vs Kasımpaşa
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/06/2020 Giresunspor vs İstanbulspor
 19/06/2020 Adana Demirspor vs Osmanlıspor FK
 19/06/2020 Altay vs Akhisarspor
 19/06/2020 Balıkesirspor vs Menemenspor
 19/06/2020 BB Erzurumspor vs Eskişehirspor
 19/06/2020 Boluspor vs Altınordu
 19/06/2020 Giresunspor vs Adanaspor
 19/06/2020 İstanbulspor vs Hatayspor
 19/06/2020 Keçiörengücü vs Bursaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/07/2020 Bandırmaspor vs Kahramanmaraşspor
 18/07/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Sivas Belediyespor
 18/07/2020 Eyüpspor vs Van Spor
 18/07/2020 Kastamonuspor vs Etimesgut Belediyespor
 18/07/2020 Kırşehir Belediyespor vs Ergene Velimeşe
 18/07/2020 Niğde Anadolu FK vs Bodrumspor
 18/07/2020 Sakaryaspor vs Kardemir Karabükspor
 18/07/2020 Tuzlaspor vs Uşak Spor
 25/07/2020 Ankara Demirspor vs Tuzlaspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/07/2020 Çankaya FK vs Tokatspor
 18/07/2020 Düzcespor vs Manisaspor
 18/07/2020 Erzin Spor vs Artvin Hopaspor
 18/07/2020 Karaköprü Belediyespor vs Serik Belediyespor
 18/07/2020 Silivrispor vs 52 Orduspor FK
 18/07/2020 Şile Yıldızspor vs Kızılcabölükspor
 18/07/2020 1928 Bucaspor vs Sultanbeyli Bld.
 18/07/2020 24Erzincanspor vs Yomraspor
 18/07/2020 68 Aksaray Belediyespor vs Çatalcaspor
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
262 Okunma
216 Okunma
207 Okunma
202 Okunma
199 Okunma
197 Okunma
187 Okunma
160 Okunma
147 Okunma
145 Okunma
140 Okunma
139 Okunma
137 Okunma
134 Okunma
126 Okunma
124 Okunma
121 Okunma
118 Okunma
118 Okunma
116 Okunma
116 Okunma
113 Okunma
111 Okunma
111 Okunma
110 Okunma
110 Okunma
110 Okunma
110 Okunma
109 Okunma
108 Okunma
105 Okunma
SON YORUMLANANLAR
YUKARI YUKARI