Bugun...



İSYAN NEDİR?

İsyan karmaşık bir terimdir. Bu yazımızda bu terimi tanımlayıp bir isyanı başarılı hale getiren faktörleri belirlemeye çalışacağız.

facebook-paylas
Güncelleme: 13-02-2020 00:21:31 Tarih: 12-02-2020 14:52

İSYAN NEDİR?

 “İsyan” terimi birçok insanın kafasını karıştırır. Örneğin, İslam Devleti bir isyan grubu mu, yoksa terörist bir grup mudur? Bu grubun yıllar içerisinde yaşadığı tüm değişiklikler dolayısıyla bu soruyu cevaplamak kolay değildir. Yine de, bir şeye “isyan” adını verebilmek için ilk önce isyanın ne olduğunu tam olarak bilmeniz gerekir.

Bu tanım üzerine konuşmadan önce uzmanların isyan olarak değerlendirdiği bazı gruplardan bahsetmek bize yardımcı olabilir. Bu kategorideki en iyi bilinen gruplardan bazıları İslam Devleti, El Kaide ve Boko Haram’dır. Diğerleri FARC (Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri), Taliban, Hizbullah, Hamas (İslami Direniş Hareketi), ETA (Bask Yurdu ve Özgürlük) ve IRA’dır (İrlanda Cumhuriyet Ordusu). Bu örgütlerin bazıları başarısız olmuş olsa da uzmanlar tamamını bir noktada isyankar gruplar olarak değerlendirmiştir.

Savaştaki bazı insanların siyah beyaz bir fotoğrafı.

İsyanı Tanımlamak

İsyan için basit ve net bir tanım bulmak zor bir iştir. Buna rağmen, kelimenin farklı tanımlarının sahip olduğu bazı benzer noktalardan bahsedebiliriz. Temelde, “isyan” bir devletin içerisindeki bir azınlık grubunun siyasi değişiklikler olmasını zorlamak için attığı adımlar olarak tanımlanabilir.Dolayısıyla, en azından bir isyanın siyasi hedefleri olduğunu söyleyebiliriz.

Aynı şekilde, isyanlar toplumu ikna etmek ya da sindirmek için propaganda yapar veya askeri baskıdan yararlanır. İsyanların hedefi popüler destek alabilmektir. Bundan dolayı, nüfusun çoğunluğunun isyanı tanıması ve kabul etmesi isyanın başarılı veya başarısız olmasını belirlemek açısından son derece önemlidir.

Son olarak, bir isyan güç sahibi olmak açısından eşitsizlik özelliğine de sahiptir. Devletin genellikle çok fazla gücü olduğu göz önüne alınırsa isyan grupları devlet ile asimetrik ve uzun süreli karşılaşmalara girmeyi tercih ederler. Bundan dolayı isyanların ana araçlarından bir tanesi genellikle psikolojik savaştır.

“Tıpkı vahşi bir hayvan gibi, gerçek kafeste kalmak için fazla güçlüdür.”

İnsanlar Nasıl İsyan Başlatır ve Güçlendirir

Bir isyan yaratılması için aşağıdaki faktörler var olmalıdır:

Siyasi açıdan alakalı bir kimlik. İsyancıların kimliklerini öne çıkarmaları gerekir.Bu kimlik güçlü olmalıdır, hatta insanlar bu kimliği korumak için savaşmaya istekli olmalıdır.

Çekici bir dava. Nüfusun çoğunluğunun düzeltmek ile ilgilendiği, yanlış giden bir şey olmalıdır.

Popüler destek. Eğer isyancılar aşağıdaki faktörleri edinebilirlerse buna ulaşma ihtimalleri de artar.

Güçlü liderlik. Liderlik grupta uyum olmasını sağlar, gruba koordinasyon ve güvenirlik kazandırır.

Rakip grupları ötesinde güç. Diğer gruplardan güçlü olmak, hatta o gruplarla işbirliği yapabilmek isyanın güç kazanıp kazanmayacağı konusunda belirleyici bir faktör olabilir.

Bir sığınma yeri. Barınak veya sığınaklar isyanın hayatta kalmasını garantileyebilir.

Dış destek sağlayabilme becerisi. Dış devletlerden gelen destek gerekli olabilir.

Siyasal otoritelerin yapmış olabileceği hataları fark edebilme. Devletin yapmış olduğu kötü bir hamle toplumun bir gruba isyan için daha fazla destek vermesine yol açabilir.

İsyanların Sınıflandırılmaları

Genel olarak, uzmanlar isyanları iki gruba ayırır: ulusal isyanlar ve özgürlük arayan isyanlar. Ulusal isyanlarda, isyanlar ideolojik, etnik, ekonomik veya diğer sebepler dolayısıyla devlete karşı çıkarlar. Özgürlük arayan isyanlarda isyancılar yabancı güçler tarafından desteklenen veya kontrol edilen bir rejim ile karşı karşıya gelirler.

Bunun yanında, mümkün olan diğer sınıflandırmalar da vardır. Bazı insanlar isyanları hedefleri doğrultusunda da sınıflandırabilir.

Hedef temelli isyan sınıflandırmaları üçe bölünebilir:

Güç ve siyasi projeksiyon. Bu hedefe sahip olan gruplar yani bir rejim kurmak amacı ile devletin kontrolünü ele geçirmeye çalışırlar.

Siyasi güç ve bölge koruması. Bu durumda grup yabancı bir işgalciyi dışarıya atmaya ya da diğer bir deyişle ulusal bağımsızlık kazanmaya çalışırlar.

Devlet kontrolünü sürdürmek ya da bu kontrolden çıkıp özgürlük kazanmak amaçlı yerel veya kabilesel özerklik. Bu gruplar kısmen ya da tamamen başarısız olmuş bir devletteki yönetici otoriteyi zayıflatmaya çalışır. Grubun nihai hedefi devletin kontrolünü ele geçirmektir.

I. Dünya Savaşı sırasında cephedeki askerler.

İsyan Eylemlerinin Beş Direği

İsyancılar hedeflerine ulaşabilmek için beş stratejik araçtan yararlanabilirler. Bu liste şu şekildedir: silahlı mücadele, propaganda, sosyal yardım, sosyal ve siyasi aktivizm ve dış ilişkilerin geliştirilmesi.

Silahlı mücadele. İsyanlarda şiddet kullanılması sık görülen bir durumdur. İsyancıların en çok kullandığı taktikler gerilla savaşı ve destekleyici bir rolde kullanılan terörizmdir.

Propaganda. İsyancı gruplar propaganda kullanarak insanların kalplerini kazanmayı hedeflerler. Bu taktik ile hem yerel hem de uluslararası nüfusu hedef alırlar.

Sosyal yardım. Sosyal yardım toplumdan destek toplayıp nüfusu harekete geçirmeyi amaçlar.

Sosyal ve siyasal aktivizm. İsyancılar sivil dernekler, sendikalar ve hatta belki de siyasal partiler yaratır veya bu ortamlara sızarlar.

Dış ilişkiler: Uluslararası nüfusun desteği iyi bir avantajdır. Birçok isyan bu desteği garantilemeye çalışır.

Bu taslaktan da anlayabileceğiniz üzere isyanlar terörizm ve gerilla savaşını kullanan diğer şiddet yanlısı grupların ortaya çıkardıkları ürünleri fazlasıyla andırır. Bu grupları birbirinden ayırmak kolay değildir. Yine de, bu aktiviteler için zemin hazırlayan faktörler de, başarılarına yol açan faktörler de son derece açıktır.

 

aklinizikesfedin




Bu haber 55 defa okunmuştur.


Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER ARAŞTIRMA Haberleri

YAZARLAR

EN GÜVENDİĞİNİZ SİYASETÇİ KİM?


HABER ARA
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
HAVA DURUMU
nöbetçi eczaneler
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 21 13 3 5 47 21 44 +26
2 Başakşehir FK 22 12 3 7 41 22 43 +19
3 Galatasaray 22 12 4 6 36 17 42 +19
4 Sivasspor 22 12 4 6 41 26 42 +15
5 Alanyaspor 22 11 5 6 41 21 39 +20
6 Fenerbahçe 22 11 6 5 41 26 38 +15
7 Beşiktaş 22 11 8 3 34 28 36 +6
8 Göztepe 21 9 6 6 28 23 33 +5
9 Gaziantep FK 22 8 8 6 33 35 30 -2
10 Yeni Malatyaspor 21 6 9 6 34 30 24 +4
11 Gençlerbirliği 22 6 10 6 31 39 24 -8
12 Denizlispor 22 6 10 6 21 30 24 -9
13 Çaykur Rizespor 21 7 11 3 21 32 24 -11
14 Antalyaspor 22 5 10 7 23 39 22 -16
15 Konyaspor 22 4 10 8 17 30 20 -13
16 MKE Ankaragücü 22 4 10 8 20 38 20 -18
17 Kasımpaşa 22 4 14 4 29 49 16 -20
18 Kayserispor 22 3 13 6 22 54 15 -32
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 22 12 4 6 32 20 42 +12
2 BB Erzurumspor 22 11 5 6 24 16 39 +8
3 Bursaspor 22 13 6 3 34 27 39 +7
4 Adana Demirspor 22 9 6 7 39 24 34 +15
5 Keçiörengücü 22 8 6 8 18 15 32 +3
6 Akhisarspor 22 8 6 8 26 24 32 +2
7 Menemenspor 22 9 8 5 26 27 32 -1
8 Altay 22 8 7 7 25 23 31 +2
9 Fatih Karagümrük 22 8 7 7 28 28 31 0
10 Ümraniyespor 22 8 9 5 32 34 29 -2
11 Giresunspor 21 7 7 7 24 27 28 -3
12 Balıkesirspor 22 7 8 7 21 25 28 -4
13 İstanbulspor 21 6 7 8 34 29 26 +5
14 Altınordu 22 5 8 9 24 30 24 -6
15 Osmanlıspor FK 22 5 11 6 25 35 18 -10
16 Adanaspor 22 3 10 9 22 33 18 -11
17 Eskişehirspor 22 7 11 4 29 34 16 -5
18 Boluspor 22 2 10 10 19 31 16 -12
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 23 18 1 4 53 9 58 +44
2 Manisa FK 23 16 2 5 64 23 53 +41
3 Sancaktepe Bld 23 14 5 4 40 18 46 +22
4 Hekimoğlu Trabzon 22 12 7 3 36 32 39 +4
5 İnegölspor 23 11 8 4 38 26 37 +12
6 Çorum FK 23 11 10 2 34 32 35 +2
7 Afjet Afyonspor 23 10 9 4 35 25 34 +10
8 Pendikspor 23 9 8 6 33 29 33 +4
9 Sarıyer 23 9 8 6 29 27 33 +2
10 Zonguldak Kömürspor 23 8 7 8 30 30 32 0
11 Tarsus İdman Yurdu 23 10 12 1 33 34 31 -1
12 Kırklarelispor 22 7 7 8 21 27 29 -6
13 Amed Sportif 23 7 10 6 22 33 27 -11
14 Hacettepe Spor 23 8 13 2 29 44 26 -15
15 1922 Konyaspor 23 7 13 3 27 39 24 -12
16 Başkent Akademi FK 22 6 12 4 28 32 22 -4
17 Gümüşhanespor 22 5 14 3 24 42 18 -18
18 Şanlıurfaspor 23 0 22 1 6 80 14 -74
Takım O G M B A Y P AV
1 24Erzincanspor 23 12 3 8 36 18 44 +18
2 Serik Belediyespor 22 13 4 5 40 23 44 +17
3 Artvin Hopaspor 22 11 2 9 35 14 42 +21
4 68 Aksaray Belediyespor 23 11 5 7 35 21 40 +14
5 Buca FK 23 11 6 6 36 28 39 +8
6 Düzcespor 23 10 6 7 25 16 37 +9
7 Karaköprü Belediyespor 23 9 5 9 22 17 36 +5
8 Çatalcaspor 23 7 4 12 31 23 33 +8
9 Sultanbeyli Bld. 22 8 6 8 28 20 32 +8
10 Silivrispor 23 7 6 10 30 25 31 +5
11 Çankaya FK 23 7 9 7 25 31 28 -6
12 52 Orduspor FK 22 4 4 14 14 15 26 -1
13 Erzin Spor Kulübü 23 5 8 10 24 28 25 -4
14 Kızılcabölükspor 22 5 8 9 30 31 24 -1
15 Şile Yıldızspor 23 5 9 9 16 20 24 -4
16 Yomraspor 22 5 9 8 22 27 23 -5
17 Tokatspor 23 1 19 3 13 54 6 -41
18 Manisaspor 23 1 19 3 16 67 0 -51
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/02/2020 Sivasspor vs Alanyaspor
 22/02/2020 Kayserispor vs Konyaspor
 22/02/2020 Göztepe vs Gaziantep FK
 22/02/2020 Beşiktaş vs Trabzonspor
 23/02/2020 Yeni Malatyaspor vs Antalyaspor
 23/02/2020 Gençlerbirliği vs MKE Ankaragücü
 23/02/2020 Fenerbahçe vs Galatasaray
 24/02/2020 Çaykur Rizespor vs Başakşehir FK
 24/02/2020 Kasımpaşa vs Denizlispor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/02/2020 Eskişehirspor vs Hatayspor
 21/02/2020 Osmanlıspor FK vs Menemenspor
 22/02/2020 BB Erzurumspor vs Bursaspor
 22/02/2020 Ümraniyespor vs Keçiörengücü
 22/02/2020 Akhisarspor vs Fatih Karagümrük
 22/02/2020 Adana Demirspor vs Altınordu
 23/02/2020 Giresunspor vs Balıkesirspor
 23/02/2020 Altay vs Adanaspor
 23/02/2020 İstanbulspor vs Boluspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/02/2020 Kahramanmaraşspor vs Kastamonuspor
 19/02/2020 Sivas Belediyespor vs Sakaryaspor
 19/02/2020 Ankara Demirspor vs Etimesgut Belediyespor
 19/02/2020 Bandırmaspor vs Kırşehir Belediyespor
 19/02/2020 Bodrumspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 19/02/2020 Ergene Velimeşe vs Eyüpspor
 19/02/2020 Niğde Anadolu FK vs Tuzlaspor
 19/02/2020 Uşak Spor vs Van Spor
 23/02/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Kahramanmaraşspor
 23/02/2020 Tuzlaspor - Kardemir Karabükspor Kardemir Karabükspor ligdeki son 16 maçında hiç kazanamadı  Tuzlaspor yenilmez
 23/02/2020 Kastamonuspor - Ergene Velimeşe Kastamonuspor ligdeki son 8 maçında hiç kaybetmedi  Kastamonuspor yenilmez
 23/02/2020 Sakaryaspor - Bandırmaspor Bandırmaspor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Bandırmaspor yenilmez
 23/02/2020 Sakaryaspor - Bandırmaspor Sakaryaspor ligde evindeki son 10 maçında hiç kaybetmedi  Sakaryaspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/02/2020 Artvin Hopaspor vs Serik Belediyespor
 19/02/2020 Yomraspor vs Silivrispor
 19/02/2020 24Erzincanspor vs Şile Yıldızspor
 19/02/2020 Çatalcaspor vs Buca FK
 19/02/2020 Kızılcabölükspor vs Karaköprü Belediyespor
 19/02/2020 Manisaspor vs Çankaya FK
 19/02/2020 Sultanbeyli Bld. vs Düzcespor
 19/02/2020 Tokatspor vs 52 Orduspor FK
 19/02/2020 68 Aksaray Belediyespor vs Erzin Spor
 19/02/2020 Manisaspor - Çankaya FK Çankaya FK ligde deplasmandaki son 5 maçında hiç kazanamadı  Manisaspor yenilmez
 19/02/2020 Sultanbeyli Bld. - Düzcespor Sultanbeyli Bld. ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Sultanbeyli Bld. yenilmez
 23/02/2020 Karaköprü Belediyespor - Artvin Hopaspor Artvin Hopaspor ligdeki son 8 maçında hiç kaybetmedi  Artvin Hopaspor yenilmez
 23/02/2020 52 Orduspor FK - Sultanbeyli Bld. Sultanbeyli Bld. ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Sultanbeyli Bld. yenilmez
 23/02/2020 Serik Belediyespor - Tokatspor Tokatspor ligdeki son 6 maçını kaybetti  Serik Belediyespor kazanır
 23/02/2020 Erzin Spor - Manisaspor Erzin Spor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Manisaspor yenilmez
 23/02/2020 Şile Yıldızspor - 68 Aksaray Belediyespor Şile Yıldızspor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  68 Aksaray Belediyespor yenilmez
 23/02/2020 Buca FK - Yomraspor Buca FK ligdeki son 9 maçında hiç kaybetmedi  Buca FK yenilmez
 23/02/2020 Düzcespor - 24Erzincanspor Düzcespor ligde evindeki son 9 maçında hiç kaybetmedi  Düzcespor yenilmez
 23/02/2020 Erzin Spor - Manisaspor Manisaspor ligde deplasmandaki son 11 maçında hiç kazanamadı  Erzin Spor yenilmez
 23/02/2020 Silivrispor - Kızılcabölükspor Silivrispor ligde evindeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Silivrispor yenilmez
 24/02/2020 Çankaya FK - Çatalcaspor Çatalcaspor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Çankaya FK yenilmez
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
49 Okunma
43 Okunma
30 Okunma
28 Okunma
27 Okunma
26 Okunma
25 Okunma
24 Okunma
23 Okunma
22 Okunma
22 Okunma
21 Okunma
20 Okunma
7 Okunma
5 Okunma
3 Okunma
3 Okunma
3 Okunma
2 Okunma
2 Okunma
1 Okunma
1 Okunma
1 Okunma
1 Okunma
1 Okunma
1 Okunma
1 Okunma
1 Okunma
1 Okunma
169 Okunma
162 Okunma
148 Okunma
143 Okunma
109 Okunma
105 Okunma
99 Okunma
98 Okunma
90 Okunma
89 Okunma
88 Okunma
87 Okunma
85 Okunma
84 Okunma
83 Okunma
77 Okunma
74 Okunma
73 Okunma
72 Okunma
71 Okunma
69 Okunma
67 Okunma
66 Okunma
66 Okunma
65 Okunma
64 Okunma
64 Okunma
63 Okunma
63 Okunma
63 Okunma
63 Okunma
481 Okunma
353 Okunma
339 Okunma
327 Okunma
255 Okunma
248 Okunma
235 Okunma
231 Okunma
205 Okunma
185 Okunma
169 Okunma
165 Okunma
164 Okunma
162 Okunma
162 Okunma
160 Okunma
159 Okunma
158 Okunma
152 Okunma
152 Okunma
152 Okunma
151 Okunma
149 Okunma
148 Okunma
143 Okunma
141 Okunma
138 Okunma
136 Okunma
135 Okunma
135 Okunma
132 Okunma
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
YUKARI YUKARI