Bugun...



ÇIKINTI OLMAMAK ADINA HİZAYA GİRMEK

Asch'ın Uyum Deneyi: Çıkıntı Olmamak Adına Hizaya Girmenin Psikolojisi!

facebook-paylas
Tarih: 13-02-2020 23:38

ÇIKINTI OLMAMAK ADINA HİZAYA GİRMEK

Kendinizi şöyle bir durumda hayal edin: Görsel algı hakkında olan bir psikoloji deneyine katılmayı kabul etmişsiniz. Geniş bir masa etrafında oturan son kişisiniz. Araştırmacı, size ve yanınızdaki altı kişiye şu soruyu soruyor: Aşağıdaki fotoğrafta, sol taraftaki çizgi, sağ taraftaki üç çizgiden hangisiyle eşit boydadır?

Oldukça basit, öyle değil mi? Katılımcılar sırasıyla doğru cevabı verir: Her biri, 2 numaralı çubuğu seçer. Siz de öyle! Daha sonra standart çizginin boyu bir diğeriyle aynı olacak şekilde değiştirilir ve katılımcılardan yine aynı şey istenir:

 

İkinci etap da bu şekilde kolay geçer. Herkes üçüncü çubuğu seçer ve sırasıyla, yüksek sesle araştırmayı yürüten kişiye bu tercihlerini söylerler.

Fakat, üçüncü etapta işler değişir. Yeni bir çizgi dizisi gelir, soru birebir aynıdır: Sol taraftaki çizgi, sağ taraftaki üç çizgiden hangisiyle eşit uzunluktadır?

Soldaki çizginin uzunluğu aslında bariz bir şekilde “üçüncü çizgi” ile aynıyken, katılımcılardan ilki tablolara baktıktan sonra cevabını yüksek sesle, “birinci çizgi” olarak belirtir. Siz içinizden gülüp, bu ilk çocuktaki sıkıntı ne diye düşünürken, ikinci kişi de aynı şekilde ve kendinden emin bir ses ile "birinci çizgi" cevabını verir. Üç, dört derken sizin haricinizdeki altı kişinin hepsinin yanıtı “birinci çizgi" olur. 

Bu durumda ne yapardınız? Doğru olduğunu düşündüğünüz “üçüncü çizgi” yanıtını mı verirdiniz, yoksa diğerlerine uyup “birinci çizgi” mi derdiniz?

Diyelim ki gerçeğin yanında durdunuz ve üçüncü çizgi dediniz. Bir diğer soru daha geldi ve cevap bariz bir şekilde "ikinci çizgi" iken, herkes "üçüncü çizgi" dedi. Her biri de kendinden emin. Bir çubuklara bakıyorsunuz, bir cevap veren katılımcılara. Şimdi gözlerinizin bozuk olup olmadığından endişe ediyorsunuz. Sonuçta bu kadar kişi üst üste yanılabilir mi? Yine de kendi düşüncenizi söylemeyi seçtiniz diyelim. "İkinci çizgi!" dediniz.

Asch Deneyi ve Sonuçları
Yukarıda tarif edilen olay tam olarak sosyal psikolog Solomon Asch (1956) tarafından uyum ve sosyal etki üzerine gerçekleştirilen klasik bir çalışmadır. En sondaki katılımcı (yani siz) hariç, diğer katılımcıların hepsi, araştırmacılar tarafından parayla kiralanmış aktörlerdir. 

Deneyde 18 tekrar (tur) bulunmaktadır. Bunlardan ilk 2 turda aktörler gerçek cevabı verirler. 3. turda ise hep bir ağızdan, önceden ayarlanmış bir yalan söylerler. Geriye kalan 15 turun rastgele seçilmiş 11 tanesinde yine hep bir ağızdan yalan söylerler. Ancak bunu ustaca ve rollerini size "çaktırmadan" yaparlar. Araştırmacılar, gerçek deneğin/katılımcının, sırf "sürüye uymak için", bile bile yanlış cevabı verme eğilimini ölçmüşlerdir.

Toplamda 12 etapta gerçekleştirilen araştırmanın sonucuna göre, araştırmaya katılan katılımcıların %75'i en azından 1 kere çoğunluğa uymayı seçmiş, %25'i hiçbir denemede uyum göstermemiştir. Katılımcıların %63.2'si deneyin yarısından çoğunda doğru cevabı vermeyi tercih etmiş, %36.8'i ise deneyin yarısından fazlasında çoğunluğa uymayı seçmiştir. Katılımcıların %5'i çoğunluğa her seferinde uymayı seçmiştir. %25'i çoğu zaman çoğunluğa uymayı seçmiş, %7 civarı ise yarı yarıya çoğunluğa uymuştur. Aktörlerle bir arada bulunmayan, kendi başınayken sorulara yanıt veren kontrol grubunda ise katılımcıların sadece %1'i bilerek yanlış cevap vermeyi seçmiştir (hata payı). 

Yani bu araştırmada sondaki katılımcı, diğer katılımcıları tanımamasına rağmen, farklı bir yanıtı veren tek kişi olmaktan çekinmiş ve yanlış bir yanıt vermiştir. Bu da, uyum baskısının gücünün ne kadar fazla olduğunu göstermektedir.

Günlük hayatta bu deneydekine benzer olarak grup içerisinde uyum gösterme davranışı oldukça sık gözlemlenmektedir. Örneğin, pizza siparişi verirken arkadaşlarınız pizzada mantar olsun isteyebilir. Siz istemeseniz dahi gruba uymak adına garsona pizzanızda mantar istediğinizi söyleyebilirsiniz. Bu ve buna benzer birçok olayda kişiler kendi isteğinden, düşüncesinden ya da davranışından vazgeçip uyma davranışı gösterebilir. 

D. S. Dunn. (2008). Research Methods For Social Psychology. ISBN: 1405149809. Yayın Evi: Wiley-Blackwell.
S. E. Asch. (2019). Effects Of Group Pressure Upon The Modification And Distortion Of Judgments. Groups, leadership and men; research in human relations, sf: 177-190.

evrimağacı

 

 




Bu haber 55 defa okunmuştur.


Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER ARAŞTIRMA Haberleri

YAZARLAR

EN GÜVENDİĞİNİZ SİYASETÇİ KİM?


HABER ARA
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
HAVA DURUMU
nöbetçi eczaneler
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 22 13 3 6 49 23 45 +26
2 Sivasspor 23 13 4 6 42 26 45 +16
3 Başakşehir FK 22 12 3 7 41 22 43 +19
4 Galatasaray 22 12 4 6 36 17 42 +19
5 Alanyaspor 23 11 6 6 41 22 39 +19
6 Fenerbahçe 22 11 6 5 41 26 38 +15
7 Beşiktaş 23 11 8 4 36 30 37 +6
8 Göztepe 22 9 6 7 29 24 34 +5
9 Gaziantep FK 23 8 8 7 34 36 31 -2
10 Yeni Malatyaspor 21 6 9 6 34 30 24 +4
11 Gençlerbirliği 22 6 10 6 31 39 24 -8
12 Denizlispor 22 6 10 6 21 30 24 -9
13 Çaykur Rizespor 21 7 11 3 21 32 24 -11
14 Antalyaspor 22 5 10 7 23 39 22 -16
15 Konyaspor 23 4 10 9 19 32 21 -13
16 MKE Ankaragücü 22 4 10 8 20 38 20 -18
17 Kasımpaşa 22 4 14 4 29 49 16 -20
18 Kayserispor 23 3 13 7 24 56 16 -32
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 23 13 4 6 33 20 45 +13
2 BB Erzurumspor 23 12 5 6 26 17 42 +9
3 Bursaspor 23 13 7 3 35 29 39 +6
4 Adana Demirspor 23 10 6 7 43 26 37 +17
5 Fatih Karagümrük 23 9 7 7 30 28 34 +2
6 Keçiörengücü 23 8 7 8 18 17 32 +1
7 Ümraniyespor 23 9 9 5 34 34 32 0
8 Akhisarspor 23 8 7 8 26 26 32 0
9 Menemenspor 23 9 9 5 26 29 32 -3
10 Altay 22 8 7 7 25 23 31 +2
11 Giresunspor 21 7 7 7 24 27 28 -3
12 Balıkesirspor 22 7 8 7 21 25 28 -4
13 İstanbulspor 21 6 7 8 34 29 26 +5
14 Altınordu 23 5 9 9 26 34 24 -8
15 Osmanlıspor FK 23 6 11 6 27 35 21 -8
16 Adanaspor 22 3 10 9 22 33 18 -11
17 Eskişehirspor 23 7 12 4 29 35 16 -6
18 Boluspor 22 2 10 10 19 31 16 -12
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 24 19 1 4 56 9 61 +47
2 Manisa FK 24 16 2 6 67 26 54 +41
3 Sancaktepe Bld 24 14 6 4 40 20 46 +20
4 Hekimoğlu Trabzon 23 13 7 3 38 32 42 +6
5 İnegölspor 24 12 8 4 39 26 40 +13
6 Sarıyer 24 10 8 6 33 27 36 +6
7 Çorum FK 24 11 11 2 35 34 35 +1
8 Afjet Afyonspor 24 10 10 4 35 26 34 +9
9 Tarsus İdman Yurdu 24 11 12 1 36 34 34 +2
10 Pendikspor 24 9 9 6 33 32 33 +1
11 Zonguldak Kömürspor 24 8 8 8 30 31 32 -1
12 Kırklarelispor 23 7 8 8 21 31 29 -10
13 Hacettepe Spor 24 9 13 2 30 44 29 -14
14 Amed Sportif 24 7 11 6 22 36 27 -14
15 Başkent Akademi FK 23 7 12 4 30 33 25 -3
16 1922 Konyaspor 24 7 13 4 30 42 25 -12
17 Gümüşhanespor 23 6 14 3 25 42 21 -17
18 Şanlıurfaspor 24 0 23 1 6 81 14 -75
Takım O G M B A Y P AV
1 24Erzincanspor 24 13 3 8 42 20 47 +22
2 Serik Belediyespor 23 13 4 6 40 23 45 +17
3 Artvin Hopaspor 23 11 2 10 35 14 43 +21
4 68 Aksaray Belediyespor 24 12 5 7 36 21 43 +15
5 1928 Bucaspor 24 11 7 6 38 31 39 +7
6 Düzcespor 24 10 6 8 27 18 38 +9
7 Karaköprü Belediyespor 24 9 5 10 23 18 37 +5
8 Çatalcaspor 24 8 4 12 34 25 36 +9
9 Sultanbeyli Bld. 23 8 6 9 30 22 33 +8
10 Silivrispor 24 7 6 11 31 26 32 +5
11 Çankaya FK 24 8 9 7 29 31 31 -2
12 52 Orduspor FK 23 5 4 14 16 15 29 +1
13 Kızılcabölükspor 23 5 8 10 31 32 25 -1
14 Erzin Spor Kulübü 24 5 9 10 24 29 25 -5
15 Yomraspor 23 5 9 9 23 28 24 -5
16 Şile Yıldızspor 24 5 10 9 18 26 24 -8
17 Tokatspor 24 1 20 3 13 56 6 -43
18 Manisaspor 24 1 20 3 16 71 0 -55
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/02/2020 Yeni Malatyaspor vs Antalyaspor
 23/02/2020 Gençlerbirliği vs MKE Ankaragücü
 23/02/2020 Fenerbahçe vs Galatasaray
 24/02/2020 Çaykur Rizespor vs Başakşehir FK
 24/02/2020 Kasımpaşa vs Denizlispor
 28/02/2020 Alanyaspor vs Beşiktaş
 29/02/2020 Konyaspor vs Kasımpaşa
 29/02/2020 Trabzonspor vs Çaykur Rizespor
 29/02/2020 Antalyaspor vs Fenerbahçe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/02/2020 Giresunspor vs Balıkesirspor
 23/02/2020 Altay vs Adanaspor
 23/02/2020 İstanbulspor vs Boluspor
 25/02/2020 Hatayspor vs Osmanlıspor FK
 25/02/2020 Menemenspor vs Adana Demirspor
 25/02/2020 Fatih Karagümrük vs Eskişehirspor
 26/02/2020 Akhisarspor vs Giresunspor
 26/02/2020 Altınordu vs BB Erzurumspor
 26/02/2020 Adanaspor vs Ümraniyespor
 29/02/2020 Osmanlıspor FK - Fatih Karagümrük Fatih Karagümrük ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Fatih Karagümrük yenilmez
 29/02/2020 Adana Demirspor - Hatayspor Adana Demirspor ligde evindeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Adana Demirspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/02/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Kahramanmaraşspor
 23/02/2020 Van Spor vs Ankara Demirspor
 23/02/2020 Etimesgut Belediyespor vs Sivas Belediyespor
 23/02/2020 Eyüpspor vs Uşak Spor
 23/02/2020 Kastamonuspor vs Ergene Velimeşe
 23/02/2020 Kırşehir Belediyespor vs Niğde Anadolu FK
 23/02/2020 Sakaryaspor vs Bandırmaspor
 23/02/2020 Tuzlaspor vs Kardemir Karabükspor
 29/02/2020 Ankara Demirspor vs Eyüpspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/02/2020 Karaköprü Belediyespor vs Artvin Hopaspor
 23/02/2020 52 Orduspor FK vs Sultanbeyli Bld.
 23/02/2020 Düzcespor vs 24Erzincanspor
 23/02/2020 Erzin Spor vs Manisaspor
 23/02/2020 Serik Belediyespor vs Tokatspor
 23/02/2020 Silivrispor vs Kızılcabölükspor
 23/02/2020 Şile Yıldızspor vs 68 Aksaray Belediyespor
 23/02/2020 1928 Bucaspor vs Yomraspor
 24/02/2020 Çankaya FK vs Çatalcaspor
 23/02/2020 Silivrispor - Kızılcabölükspor Silivrispor ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Silivrispor yenilmez
 24/02/2020 Çankaya FK - Çatalcaspor Çatalcaspor ligde deplasmandaki son 5 maçında hiç kazanamadı  Çankaya FK yenilmez
 29/02/2020 Manisaspor - Şile Yıldızspor Şile Yıldızspor ligdeki son 6 maçında hiç kazanamadı  Manisaspor yenilmez
 29/02/2020 Çatalcaspor - Erzin Spor Erzin Spor ligde deplasmandaki son 8 maçında hiç kazanamadı  Çatalcaspor yenilmez
 29/02/2020 Sultanbeyli Bld. - Serik Belediyespor Sultanbeyli Bld. ligdeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Sultanbeyli Bld. yenilmez
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
481 Okunma
132 Okunma
128 Okunma
117 Okunma
110 Okunma
106 Okunma
97 Okunma
97 Okunma
91 Okunma
91 Okunma
88 Okunma
86 Okunma
85 Okunma
81 Okunma
79 Okunma
78 Okunma
77 Okunma
75 Okunma
74 Okunma
70 Okunma
69 Okunma
69 Okunma
69 Okunma
69 Okunma
68 Okunma
68 Okunma
68 Okunma
68 Okunma
67 Okunma
67 Okunma
66 Okunma
494 Okunma
481 Okunma
361 Okunma
332 Okunma
300 Okunma
282 Okunma
260 Okunma
259 Okunma
216 Okunma
214 Okunma
196 Okunma
185 Okunma
184 Okunma
174 Okunma
173 Okunma
172 Okunma
166 Okunma
161 Okunma
161 Okunma
160 Okunma
156 Okunma
153 Okunma
152 Okunma
152 Okunma
145 Okunma
142 Okunma
142 Okunma
141 Okunma
140 Okunma
138 Okunma
136 Okunma
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
YUKARI YUKARI