Bugun...



BÜTÜN EVREN X-IŞINIYLA İNCELENECEK

eROSITA Uzay Teleskobu, Bütün Evreni X-Işınıyla İnceliyor!

facebook-paylas
Güncelleme: 12-02-2020 17:39:53 Tarih: 11-02-2020 23:25

BÜTÜN EVREN X-IŞINIYLA İNCELENECEK

13 Temmuz 2019'da Spectrum-Roentgen-Gamma (SRG) adlı bir Alman-Rus ortak çalışması, eROSITA X-ışını teleskobuyla uzayı benzeri görülmemiş bir şekilde haritalandıracağı görevine başladı. Bu yazımızda eROSITA uzay teleskop misyonunun bir tanıtımını sunacak ve bu misyonun temel amacını deaylandıracağız.

eROSITA X-Işını Teleskobu Nedir?

Bir misyonu açıklamak öncelikle ona katkı sağlayan arkaplanı ve donanımsal yapıyı anlatmakla mümkündür. Bu bakımdan misyonun iki uzay ajansının katkılarıyla gerçekleştiğini belirtmeliyiz. Bunlardan ilki Alman Uzay Ajansı (DLR) ve ikincisi Rus Uzay Ajansı (Роскосмос). Ancak bu bilgi, içerisinde yatan o büyük ekibi bize sunmaktan oldukça uzak olduğu için bu ajanslara katkı yapan diğer uluslararası kuruluşları da söylemek gerekecektir.

eROSITA X-ışını teleskobunun inşasına ve geliştirilmesine katılan kuruluşlar şunlardır: Max Planck Dünya Dışı Yaşam Enstitüsü, Tübingen Üniversitesi Astronomi ve Astrofizik Enstitüsü, Hamburg Üniversitesi Potsdam Gözlemevi (AIP), Heiben Üniversitesi Astrofizik Enstitüsü (AIP), Dr. Karl Remeis Bamberg Gözlemevi, Erlangen-Nürnberg Üniversitesi Astronomi Enstitüsü, Ludwig-Maximilians Üniversitesi Astronomi ve Astrofizik Enstitüsü, Bonn Üniversitesi Astronomi Enstitüsü, Rus SRG ve NPOL Şirketleri, Khimky Lavochkin Derneği.

eROSITA aslında iki teleskobun birleşiminden oluşan bir teleskop platformudur. Ana gövdesi, birbirine özdeş 7 tane ayna modülünden ve her birinde altın kaplama toplamda 54 adet ayna olan bir Alman teleskop sisteminden oluşsa da üstünde bir adet Rus yapımı “Art-XC” adlı teleskop da bulunmaktadır.

eROSITA, bir X-ışını teleskobudur. X-ışını normal parabolik aynalarda odaklanamadığından gözlemlenememektedir çünkü X-ışını fotonları görülebilir ışık fotonlarından daha fazla enerjiye sahiptir. eROSITA’da bulunan yedi paralel ayna sistemi, X-ışını teleskobunun optik yapısını oluşturmaktadır. Bu sayede X-ışınları, ayna yüzeyinden sığ bir açıyla girerek gözlemlenebilir seviyeye inmektedir.

X-ışını fotonlarının gözlemlenebilir seviyeye inmesinin yanı sıra, bu fotonların sayısının artırılması da gerekir. Aslında bu durum gözlemsel misyonun temelini oluşturmaktadır: Fazla sayıda gözlemlenebilir X-ışını fotonu tatmin edici bir netlikte görüntü elde etmemizi sağlayacaktır. İşte, her bir ayna modülünde 54 adet ayna kullanılmasının sebebi foton sayısını artırmaktır. Bu aynalar son derece pürüzsüz olup gerekli yansıtıcılığı elde etmek için her biri altınla kaplanmıştır ve iç kısımda bulunan röntgen kamerasına odaklanmıştır.

Misyonun Amacı Nedir?

İçinde bulunduğumuz evren Büyük Patlama'dan bu yana genişlemektedir. Aslında bu genişleme, evrende bulunan maddenin ağırlığı sebebiyle yavaşlaması gerekirken, aksine, gittikçe hızlanmaktadır. Bu hızlanmanın kaynağı ise madde dışında bulunan ve maddeyle etkileşime büyük ölçüde girmediği düşünülen karanlık enerjidir. En azından şu anki bilimsel argümanlarımız bizi bu sonuca ulaştırmaktadır. Peki ama karanlık enerji de neyin nesidir? Doğrusu, günümüz bilimi bu fenomene tutarlı bir açıklama getirememiştir. eROSITA teleskobu da bu fenomene odaklanmış durumdadır. Yani, misyonun temel amacı karanlık enerjinin varlığının ispatı üzerinedir. Peki ama karanlık enerji nasıl gözlemlenebilir?

Bu fenomenin gözlem anahtarı galaksi kümeleridir. Galaksi kümeleri, sabit bir uzay ve zaman dokusu içinde, kütleçekimi sayesinde birbirlerine bağlı yüzden fazla galaksinin bir arada bulunmasıdır. Bu bir arada bulunuş, uzay-zaman dokusu içinde gözle görülmeyen bir gaz bulutu ortaya çıkarmaktadır. Bir başka deyişle bu bulut, eROSITA'nın gözlemleyeceği bir X-ışını bulutudur. Teleskop, öncelikle, üzerinde çalışacağı 100.000 galaksi kümesinin uzay-zamandaki dağılımlarını belirleyecek. Daha sonra, galaksi kümelerinden elde edilen X-ışını verileriyle, oradaki karanlık enerji varlığının yoğunluğunu belirlemeye çalışacak. Son olarak bu yoğunluk, ölçülebilen evrenin enerji yoğunluğuyla kıyaslanacak.

Peki misyon yalnızca galaksi kümelerini mi inceleyecek? Max Planck Enstitüsü ve DLR resmi açıklamalarında, eROSITA teleskobunun aynı zamanda 300.000’e yakın süper kütleli karadeliği gözlemleyeceğini de duyurdu. Bu bakımdan misyon aslında kara delikler üzerine araştırmalara da katkı yapacak. Aynı zamanda, aktif çekirdeğe sahip gezegenler, süpernovalar ve X-ışını yayan çift yıldız sistemleri gibi olguları da inceleyecek.

Türev İçerik Kaynağı: Max Planck Gesellchaft

T. Mernik . Erosita - Die Jagd Nach Der Dunklen Energie. (2019, Haziran 13). Alındığı Tarih: 13 Haziran 2019. Alındığı Yer: DLR.de

K. Mayer. Erosita. (2019, Haziran 13). Alındığı Tarih: 13 Haziran 2019. Alındığı Yer: supernova.eso.org

H. Hornung. „Das Teleskop Bietet Ein Riesiges Potenzial“. (2019, Haziran 18). Alındığı Tarih: 18 Haziran 2019. Alındığı Yer: MPG

 

evrimağacı




Bu haber 46 defa okunmuştur.


Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER ARAŞTIRMA Haberleri

YAZARLAR

EN GÜVENDİĞİNİZ SİYASETÇİ KİM?


HABER ARA
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
HAVA DURUMU
nöbetçi eczaneler
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 21 13 3 5 47 21 44 +26
2 Başakşehir FK 22 12 3 7 41 22 43 +19
3 Galatasaray 22 12 4 6 36 17 42 +19
4 Sivasspor 22 12 4 6 41 26 42 +15
5 Alanyaspor 22 11 5 6 41 21 39 +20
6 Fenerbahçe 22 11 6 5 41 26 38 +15
7 Beşiktaş 22 11 8 3 34 28 36 +6
8 Göztepe 21 9 6 6 28 23 33 +5
9 Gaziantep FK 22 8 8 6 33 35 30 -2
10 Yeni Malatyaspor 21 6 9 6 34 30 24 +4
11 Gençlerbirliği 22 6 10 6 31 39 24 -8
12 Denizlispor 22 6 10 6 21 30 24 -9
13 Çaykur Rizespor 21 7 11 3 21 32 24 -11
14 Antalyaspor 22 5 10 7 23 39 22 -16
15 Konyaspor 22 4 10 8 17 30 20 -13
16 MKE Ankaragücü 22 4 10 8 20 38 20 -18
17 Kasımpaşa 22 4 14 4 29 49 16 -20
18 Kayserispor 22 3 13 6 22 54 15 -32
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 22 12 4 6 32 20 42 +12
2 BB Erzurumspor 22 11 5 6 24 16 39 +8
3 Bursaspor 22 13 6 3 34 27 39 +7
4 Adana Demirspor 22 9 6 7 39 24 34 +15
5 Keçiörengücü 22 8 6 8 18 15 32 +3
6 Akhisarspor 22 8 6 8 26 24 32 +2
7 Menemenspor 22 9 8 5 26 27 32 -1
8 Altay 22 8 7 7 25 23 31 +2
9 Fatih Karagümrük 22 8 7 7 28 28 31 0
10 Ümraniyespor 22 8 9 5 32 34 29 -2
11 Giresunspor 21 7 7 7 24 27 28 -3
12 Balıkesirspor 22 7 8 7 21 25 28 -4
13 İstanbulspor 21 6 7 8 34 29 26 +5
14 Altınordu 22 5 8 9 24 30 24 -6
15 Osmanlıspor FK 22 5 11 6 25 35 18 -10
16 Adanaspor 22 3 10 9 22 33 18 -11
17 Eskişehirspor 22 7 11 4 29 34 16 -5
18 Boluspor 22 2 10 10 19 31 16 -12
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 23 18 1 4 53 9 58 +44
2 Manisa FK 23 16 2 5 64 23 53 +41
3 Sancaktepe Bld 23 14 5 4 40 18 46 +22
4 Hekimoğlu Trabzon 22 12 7 3 36 32 39 +4
5 İnegölspor 23 11 8 4 38 26 37 +12
6 Çorum FK 23 11 10 2 34 32 35 +2
7 Afjet Afyonspor 23 10 9 4 35 25 34 +10
8 Pendikspor 23 9 8 6 33 29 33 +4
9 Sarıyer 23 9 8 6 29 27 33 +2
10 Zonguldak Kömürspor 23 8 7 8 30 30 32 0
11 Tarsus İdman Yurdu 23 10 12 1 33 34 31 -1
12 Kırklarelispor 22 7 7 8 21 27 29 -6
13 Amed Sportif 23 7 10 6 22 33 27 -11
14 Hacettepe Spor 23 8 13 2 29 44 26 -15
15 1922 Konyaspor 23 7 13 3 27 39 24 -12
16 Başkent Akademi FK 22 6 12 4 28 32 22 -4
17 Gümüşhanespor 22 5 14 3 24 42 18 -18
18 Şanlıurfaspor 23 0 22 1 6 80 14 -74
Takım O G M B A Y P AV
1 24Erzincanspor 23 12 3 8 36 18 44 +18
2 Serik Belediyespor 22 13 4 5 40 23 44 +17
3 Artvin Hopaspor 22 11 2 9 35 14 42 +21
4 68 Aksaray Belediyespor 23 11 5 7 35 21 40 +14
5 Buca FK 23 11 6 6 36 28 39 +8
6 Düzcespor 23 10 6 7 25 16 37 +9
7 Karaköprü Belediyespor 23 9 5 9 22 17 36 +5
8 Çatalcaspor 23 7 4 12 31 23 33 +8
9 Sultanbeyli Bld. 22 8 6 8 28 20 32 +8
10 Silivrispor 23 7 6 10 30 25 31 +5
11 Çankaya FK 23 7 9 7 25 31 28 -6
12 52 Orduspor FK 22 4 4 14 14 15 26 -1
13 Erzin Spor Kulübü 23 5 8 10 24 28 25 -4
14 Kızılcabölükspor 22 5 8 9 30 31 24 -1
15 Şile Yıldızspor 23 5 9 9 16 20 24 -4
16 Yomraspor 22 5 9 8 22 27 23 -5
17 Tokatspor 23 1 19 3 13 54 6 -41
18 Manisaspor 23 1 19 3 16 67 0 -51
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/02/2020 Sivasspor vs Alanyaspor
 22/02/2020 Kayserispor vs Konyaspor
 22/02/2020 Göztepe vs Gaziantep FK
 22/02/2020 Beşiktaş vs Trabzonspor
 23/02/2020 Yeni Malatyaspor vs Antalyaspor
 23/02/2020 Gençlerbirliği vs MKE Ankaragücü
 23/02/2020 Fenerbahçe vs Galatasaray
 24/02/2020 Çaykur Rizespor vs Başakşehir FK
 24/02/2020 Kasımpaşa vs Denizlispor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/02/2020 Eskişehirspor vs Hatayspor
 21/02/2020 Osmanlıspor FK vs Menemenspor
 22/02/2020 BB Erzurumspor vs Bursaspor
 22/02/2020 Ümraniyespor vs Keçiörengücü
 22/02/2020 Akhisarspor vs Fatih Karagümrük
 22/02/2020 Adana Demirspor vs Altınordu
 23/02/2020 Giresunspor vs Balıkesirspor
 23/02/2020 Altay vs Adanaspor
 23/02/2020 İstanbulspor vs Boluspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/02/2020 Kahramanmaraşspor vs Kastamonuspor
 19/02/2020 Sivas Belediyespor vs Sakaryaspor
 19/02/2020 Ankara Demirspor vs Etimesgut Belediyespor
 19/02/2020 Bandırmaspor vs Kırşehir Belediyespor
 19/02/2020 Bodrumspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 19/02/2020 Ergene Velimeşe vs Eyüpspor
 19/02/2020 Niğde Anadolu FK vs Tuzlaspor
 19/02/2020 Uşak Spor vs Van Spor
 23/02/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Kahramanmaraşspor
 23/02/2020 Tuzlaspor - Kardemir Karabükspor Kardemir Karabükspor ligdeki son 16 maçında hiç kazanamadı  Tuzlaspor yenilmez
 23/02/2020 Kastamonuspor - Ergene Velimeşe Kastamonuspor ligdeki son 8 maçında hiç kaybetmedi  Kastamonuspor yenilmez
 23/02/2020 Sakaryaspor - Bandırmaspor Bandırmaspor ligdeki son 7 maçında hiç kaybetmedi  Bandırmaspor yenilmez
 23/02/2020 Sakaryaspor - Bandırmaspor Sakaryaspor ligde evindeki son 10 maçında hiç kaybetmedi  Sakaryaspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 19/02/2020 Artvin Hopaspor vs Serik Belediyespor
 19/02/2020 Yomraspor vs Silivrispor
 19/02/2020 24Erzincanspor vs Şile Yıldızspor
 19/02/2020 Çatalcaspor vs Buca FK
 19/02/2020 Kızılcabölükspor vs Karaköprü Belediyespor
 19/02/2020 Manisaspor vs Çankaya FK
 19/02/2020 Sultanbeyli Bld. vs Düzcespor
 19/02/2020 Tokatspor vs 52 Orduspor FK
 19/02/2020 68 Aksaray Belediyespor vs Erzin Spor
 19/02/2020 Manisaspor - Çankaya FK Çankaya FK ligde deplasmandaki son 5 maçında hiç kazanamadı  Manisaspor yenilmez
 19/02/2020 Sultanbeyli Bld. - Düzcespor Sultanbeyli Bld. ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Sultanbeyli Bld. yenilmez
 23/02/2020 Karaköprü Belediyespor - Artvin Hopaspor Artvin Hopaspor ligdeki son 8 maçında hiç kaybetmedi  Artvin Hopaspor yenilmez
 23/02/2020 52 Orduspor FK - Sultanbeyli Bld. Sultanbeyli Bld. ligdeki son 5 maçında hiç kaybetmedi  Sultanbeyli Bld. yenilmez
 23/02/2020 Serik Belediyespor - Tokatspor Tokatspor ligdeki son 6 maçını kaybetti  Serik Belediyespor kazanır
 23/02/2020 Erzin Spor - Manisaspor Erzin Spor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Manisaspor yenilmez
 23/02/2020 Şile Yıldızspor - 68 Aksaray Belediyespor Şile Yıldızspor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  68 Aksaray Belediyespor yenilmez
 23/02/2020 Buca FK - Yomraspor Buca FK ligdeki son 9 maçında hiç kaybetmedi  Buca FK yenilmez
 23/02/2020 Düzcespor - 24Erzincanspor Düzcespor ligde evindeki son 9 maçında hiç kaybetmedi  Düzcespor yenilmez
 23/02/2020 Erzin Spor - Manisaspor Manisaspor ligde deplasmandaki son 11 maçında hiç kazanamadı  Erzin Spor yenilmez
 23/02/2020 Silivrispor - Kızılcabölükspor Silivrispor ligde evindeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Silivrispor yenilmez
 24/02/2020 Çankaya FK - Çatalcaspor Çatalcaspor ligdeki son 5 maçında hiç kazanamadı  Çankaya FK yenilmez
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
49 Okunma
43 Okunma
30 Okunma
28 Okunma
27 Okunma
26 Okunma
25 Okunma
24 Okunma
23 Okunma
22 Okunma
22 Okunma
21 Okunma
20 Okunma
7 Okunma
5 Okunma
3 Okunma
3 Okunma
3 Okunma
2 Okunma
2 Okunma
1 Okunma
1 Okunma
1 Okunma
1 Okunma
1 Okunma
1 Okunma
1 Okunma
1 Okunma
1 Okunma
169 Okunma
162 Okunma
148 Okunma
143 Okunma
109 Okunma
105 Okunma
99 Okunma
98 Okunma
90 Okunma
89 Okunma
88 Okunma
87 Okunma
85 Okunma
84 Okunma
83 Okunma
77 Okunma
74 Okunma
73 Okunma
72 Okunma
71 Okunma
69 Okunma
67 Okunma
66 Okunma
66 Okunma
65 Okunma
64 Okunma
64 Okunma
63 Okunma
63 Okunma
63 Okunma
63 Okunma
481 Okunma
353 Okunma
339 Okunma
327 Okunma
255 Okunma
248 Okunma
235 Okunma
231 Okunma
205 Okunma
185 Okunma
169 Okunma
165 Okunma
164 Okunma
162 Okunma
162 Okunma
160 Okunma
159 Okunma
158 Okunma
152 Okunma
152 Okunma
152 Okunma
151 Okunma
149 Okunma
148 Okunma
143 Okunma
141 Okunma
138 Okunma
136 Okunma
135 Okunma
135 Okunma
132 Okunma
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
YUKARI YUKARI