Bugun...



ALKOL BAĞIMLILIĞI VE NÖROBİYOLOJİ

Alkol beyninizi nasıl etkiliyor? Bu, nörobiyolojinin cevap aradığı bir sorudur. Bu yazıda, uzmanların bu konu hakkında şu ana kadar neleri bildiğinden bahsedeceğiz.

facebook-paylas
Güncelleme: 21-02-2020 19:20:17 Tarih: 21-02-2020 01:13

ALKOL BAĞIMLILIĞI VE NÖROBİYOLOJİ

 

Nöroanatomi ve beynin işleyişini inceleyen diğer bilim dalları, insan davranışını açıklamaya çalışır. Nörobiyoloji ise alkol bağımlılığını anlamamıza yardımcı oluyor. Bu yazıda alkol bağımlılığı olan kişilerin beyninde neler olduğunu açıklayacağız.

Alkol, en yaygın kullanılan yasal uyuşturucudur. Aslında alkol toplum için önemli bir ekonomik ve sosyal yüktür. Bu madde fiziksel ve psikolojik anlamda bağımlılık yaratır. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, alkol bağımlılığı dünyada 140 milyon insanı etkiliyor ve erken ölümlerin en büyük 4. nedeni olarak kabul ediliyor.

Alkol tüketimine bağlı olarak gelişen ve ilerleyen birçok hastalık var; örneğin tüberküloz ve HIV bunlardan sadece birkaçıdır. Peki vücudunuza alkol aldığınızda beyninizde neler oluyor? Özellikle alkol bağımlılığınız varsa beyninizde neler oluyor? Bu noktada devreye nörobiyoloji giriyor ve bize bazı cevaplar sağlıyor.

Alkol ve nörobiyoloji

Alkol bağımlılığına neden olan faktörler biyolojik, psikolojik, sosyal ve çevreseldir ve tüm bu faktörler birbiriyle karmaşık bir ilişki içindedir.

Kişinin bir şeye karşı bağımlı olmasına neden olan en önemli faktör kalıtımsaldır. Alkol bağımlılığı yaşayan kişilerin %60’ının genetik etkenlerden dolayı bu soruna sahip olduğu düşünülüyor.

Biyokimyasal açıdan alkol bağımlılığı riski, özellikle iki enzimden oluşan proteinleri kodlayan genlerle bağlantılıdır: bu enzimler alkol dehidrogenaz ve aldehit dehidrogenazdır.

Ancak bilim insanları bazı kişilerin travmatik olaylar yaşadıktan sonra MAO-A enzimi (monoamin oksidaz A) seviyesindeki azalmanın da alkol bağımlılığı riskini arttırdığını söylüyor.

Düşük MAO-A seviyesi, asosyal davranışlardaki artışlarla ilişkilendirilir ve bu durum alkol bağımlılığı için risk oluşturur.

Alkol bağımlılığının nedenleri hakkında başka olası açıklamalar da vardır. Alkol bağımlılığının öğrenme deneyimi ve kişilik özellikleri ile de ilgili olduğu söyleniyor. Bu faktörlerin bağımlılık üzerindeki etkileri neredeyse aynıdır. Ancak bağımlılığa getirdiği açıklamalar nörobiyolojiden daha farklıdır.

Alkol bağımlılığı: Hormonlar ve nörotransmitterler

Bilim insanları, alkolün doğrudan veya dolaylı olarak sinir sisteminde çeşitli nörotransmitterlerle etkileşime girebileceğini gösterdi. Bu etkileşime neden olan şey, etil alkolün beyin kan bariyerini geçmesinden kaynaklanır. Çünkü etil alkol lipitte çözünebilen bir maddedir, böylece beyne ulaşabilir.

Etil alkol ile etkileşime duyarlı olan nörotransmitterler ve hormonlar şunlardır:

GABA

Glutamat

İç kaynaklı opioidler

Dopamin

Adrenalin ve noradrenalin

Asetilkolin

Serotonin

Kanabinoidler

Kortikotropin salgılatıcı Hormon (CLF)

Nöropeptid Y

Alkol bağımlılığı, aslında içsel motivasyon ve ödül sistemlerinin fizyolojik düzenleme kapasitesinde meydana gelen bir açıktır. İnsan davranışlarını etkileyen bu sistemlerden beynin bazı kısımları sorumludur. Bunlar, limbik sistem, amigdala, hipokampus, kaudat çekirdeği, frontal lob ve beyin ödül sistemidir (nuccleus accumbens).

Yukarıda belirtilen sistemlerde meydana gelen herhangi bir bozukluk, alkol bağımlılığı, alkol zehirlenmesi veya geri çekilme belirtileri (madde bağımlılığını bıraktıktan sonra ortaya çıkan belirtiler) ile sonuçlanabilir.

Alkol bağımlılığı: Etkileri

Alkol tüketimi, şartlı refleksin ortadan kalmasına neden olur ve merkezi sinir sisteminde depresan etkisi yaratır. Şartlı refleksin yitirilmesi, beynin işlevlerinde tıkanıklığa neden olur ve bunun yanında düşünme, yansıtma veya etik değerlerle ilgili süreçleri etkiler. Buna ek olarak, alkolle beraber dürtüsellik ortaya çıkar ve belirli duygular kontrolsüz bir şekilde sergilenebilir.

Bu şekilde bazı bilişsel işlevler kalıcı olarak bu durumdan etkilenir. Örneğin frontal lobun işlevleri (davranışla ilgili bilişsel süreçler), hafıza, görsel yetenekler ve motor kontrol mekanizmaları zarar görebilir.

Alkol tüketimi genellikle dürtüselliğe, donuk duygulara, konsantrasyon problemlerine, şartlı reflekslerde soruna ve motivasyon kaybına neden olur.

Alkol tüketiminin şartlı reflekslere etkisi

Alkolün şartlı reflekslere etkisi, kişinin ayık olduğunda yapmayacağı şeyleri yapmasına neden olur. Alkolle beraber geçici bir özgürlük, empati ve duygu hissinde artış gözlemlenir.

Normalde beynin bağımlılık geliştirmesi için uzun süreli alkol tüketimi gerekir.

Alkol bağımlılığı, alkol tüketiminin beyinde ürettiği “olumlu” etkiler ile açıklanabilir. Bu maddeyi vücudunuza alarak beyninizin ödül sistemini harekete geçirirsiniz ve böylece beyniniz bu durumun yol açtığı hoş duygulardan dolayı daha fazlasını tüketmek ister.

Alkol bağımlılığı yaşayan hastalar için birçok yardım ve destek merkezi bulunmaktadır. Alkol tüketiminizi sonlandırmak için öncelikle bir doktora danışmanızı tavsiye ediyoruz.

Gördüğünüz gibi, alkol tüketiminin nörobiyolojik açıklaması, alkolün kötü bir şekilde kullanılmasının altında yatan davranışın “nasıl” ve “ne zaman” gerçekleştiği hakkında bize bazı cevaplar sağlar. Söz konusu alkol tüketimi olduğunda “neden” sorusunu cevaplamak çok daha zordur. Ancak günümüzde var olan birçok bilimsel yaklaşım, bu korkunç bağımlılıktan zarar gören kişilere yardımcı olabiliyor.

 

aklinizikesfedin




Bu haber 96 defa okunmuştur.


Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER ARAŞTIRMA Haberleri

YAZARLAR

EN GÜVENDİĞİNİZ SİYASETÇİ KİM?


HABER ARA
HABER ARŞİVİ
resmi ilanlar
HAVA DURUMU
nöbetçi eczaneler
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Trabzonspor 26 15 3 8 59 28 53 +31
2 Başakşehir FK 26 15 3 8 50 25 53 +25
3 Galatasaray 26 14 4 8 44 20 50 +24
4 Sivasspor 26 14 5 7 47 29 49 +18
5 Beşiktaş 26 13 8 5 40 32 44 +8
6 Alanyaspor 26 12 7 7 44 25 43 +19
7 Fenerbahçe 26 11 8 7 46 34 40 +12
8 Göztepe 26 10 9 7 31 30 37 +1
9 Gaziantep FK 26 8 10 8 36 41 32 -5
10 Denizlispor 26 8 11 7 26 34 31 -8
11 Antalyaspor 26 7 10 9 29 43 30 -14
12 Gençlerbirliği 26 7 12 7 33 44 28 -11
13 Kasımpaşa 26 7 14 5 38 50 26 -12
14 Konyaspor 26 5 10 11 21 33 26 -12
15 Yeni Malatyaspor 26 6 13 7 38 40 25 -2
16 Çaykur Rizespor 26 7 15 4 26 44 25 -18
17 MKE Ankaragücü 26 5 13 8 23 45 23 -22
18 Kayserispor 26 5 14 7 28 62 22 -34
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 28 15 5 8 38 23 53 +15
2 BB Erzurumspor 28 13 7 8 30 22 47 +8
3 Bursaspor 28 14 7 7 43 35 46 +8
4 Adana Demirspor 28 12 7 9 55 35 45 +20
5 Akhisarspor 28 12 7 9 36 31 45 +5
6 Fatih Karagümrük 28 11 7 10 40 34 43 +6
7 Altay 28 11 7 10 36 30 43 +6
8 Ümraniyespor 28 11 10 7 39 39 40 0
9 Giresunspor 27 10 9 8 30 33 38 -3
10 Keçiörengücü 28 8 9 11 21 22 35 -1
11 Balıkesirspor 28 8 9 11 30 33 35 -3
12 Menemenspor 28 9 11 8 32 38 35 -6
13 İstanbulspor 27 7 8 12 38 34 33 +4
14 Altınordu 28 7 11 10 32 39 31 -7
15 Boluspor 28 4 11 13 24 36 25 -12
16 Osmanlıspor FK 28 6 13 9 32 42 24 -10
17 Adanaspor 28 3 14 11 26 42 20 -16
18 Eskişehirspor 28 7 16 5 32 46 17 -14
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 28 23 1 4 64 11 73 +53
2 Manisa FK 28 19 3 6 79 31 63 +48
3 Hekimoğlu Trabzon 28 17 7 4 51 34 55 +17
4 Sancaktepe FK 28 16 8 4 51 23 52 +28
5 İnegölspor 28 13 9 6 41 30 45 +11
6 Afjet Afyonspor 28 13 11 4 47 30 43 +17
7 Tarsus İdman Yurdu 28 14 13 1 45 39 43 +6
8 Pendikspor 28 11 10 7 40 39 40 +1
9 Sarıyer 28 11 10 7 34 33 40 +1
10 Zonguldak Kömürspor 28 9 10 9 35 37 36 -2
11 Çorum FK 28 11 14 3 36 42 36 -6
12 Hacettepe Spor 28 11 15 2 37 48 35 -11
13 1922 Konyaspor 28 9 13 6 38 45 33 -7
14 Kırklarelispor 28 8 11 9 25 41 33 -16
15 Başkent Akademi FK 28 9 15 4 37 41 31 -4
16 Amed Sportif 28 7 14 7 28 46 28 -18
17 Gümüşhanespor 28 7 17 4 31 57 25 -26
18 Şanlıurfaspor 28 0 27 1 10 102 14 -92
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 28 16 5 7 49 24 55 +25
2 24Erzincanspor 28 14 4 10 47 22 52 +25
3 68 Aksaray Belediyespor 28 14 6 8 43 27 50 +16
4 1928 Bucaspor 28 14 7 7 47 34 49 +13
5 Artvin Hopaspor 28 12 5 11 38 21 47 +17
6 Düzcespor 28 12 6 10 32 18 46 +14
7 Karaköprü Belediyespor 28 10 6 12 25 22 42 +3
8 Çatalcaspor 28 9 5 14 39 28 41 +11
9 Silivrispor 28 8 6 14 37 31 38 +6
10 Sultanbeyli Bld. 28 9 8 11 33 27 38 +6
11 Kızılcabölükspor 28 8 8 12 39 37 36 +2
12 Yomraspor 28 9 10 9 28 30 36 -2
13 52 Orduspor FK 28 7 7 14 21 20 35 +1
14 Çankaya FK 28 9 12 7 33 37 34 -4
15 Şile Yıldızspor 28 6 11 11 23 30 29 -7
16 Erzin Spor Kulübü 28 6 12 10 27 34 28 -7
17 Tokatspor 28 1 23 4 16 66 7 -50
18 Manisaspor 28 1 24 3 16 85 0 -69
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 12/04/2020 Başakşehir FK vs Galatasaray
 12/04/2020 Beşiktaş vs Konyaspor
 12/04/2020 Çaykur Rizespor vs Denizlispor
 12/04/2020 Fenerbahçe vs Yeni Malatyaspor
 12/04/2020 Gaziantep FK vs Antalyaspor
 12/04/2020 Gençlerbirliği vs Kasımpaşa
 12/04/2020 Göztepe vs Alanyaspor
 12/04/2020 Sivasspor vs Kayserispor
 12/04/2020 Trabzonspor vs MKE Ankaragücü
 12/04/2020 Başakşehir FK - Galatasaray Galatasaray ligdeki son 10 maçında hiç kaybetmedi  Galatasaray yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 16/03/2020 Eskişehirspor 1 - 4 Adana Demirspor
 16/03/2020 Altınordu 1 - 1 Balıkesirspor
 15/03/2020 Osmanlıspor FK 1 - 1 Giresunspor
 15/03/2020 Akhisarspor 0 - 0 BB Erzurumspor
 15/03/2020 Adanaspor 1 - 1 Keçiörengücü
 15/03/2020 Menemenspor 2 - 2 İstanbulspor
 15/03/2020 Hatayspor 2 - 0 Ümraniyespor
 14/03/2020 Bursaspor 1 - 1 Boluspor
 14/03/2020 Fatih Karagümrük 2 - 2 Altay
 12/04/2020 Ümraniyespor - Eskişehirspor Eskişehirspor ligdeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Ümraniyespor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 22/03/2020 Elazığspor 0 - 0 Ankara Demirspor
 18/03/2020 Van Spor 2 - 1 Ergene Velimeşe
 15/03/2020 Bodrumspor 0 - 1 Bandırmaspor
 15/03/2020 Kardemir Karabükspor 0 - 1 Niğde Anadolu FK
 15/03/2020 Ergene Velimeşe 0 - 3 Tuzlaspor
 15/03/2020 Van Spor 0 - 1 Sakaryaspor
 15/03/2020 Sivas Belediyespor 0 - 3 Kastamonuspor
 15/03/2020 Kahramanmaraşspor 0 - 1 Kırşehir Belediyespor
 15/03/2020 Uşak Spor 3 - 0 Elazığspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 18/03/2020 Artvin Hopaspor 0 - 1 Sultanbeyli Bld.
 18/03/2020 Yomraspor 1 - 0 Serik Belediyespor
 15/03/2020 Kızılcabölükspor 1 - 0 Erzin Spor
 15/03/2020 Manisaspor 0 - 4 68 Aksaray Belediyespor
 15/03/2020 Serik Belediyespor 0 - 0 Düzcespor
 15/03/2020 Sultanbeyli Bld. 2 - 2 Silivrispor
 15/03/2020 Çatalcaspor 1 - 1 24Erzincanspor
 15/03/2020 Tokatspor 1 - 2 1928 Bucaspor
 15/03/2020 Artvin Hopaspor 2 - 1 Çankaya FK
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
286 Okunma
202 Okunma
167 Okunma
164 Okunma
114 Okunma
102 Okunma
102 Okunma
94 Okunma
91 Okunma
90 Okunma
83 Okunma
79 Okunma
73 Okunma
70 Okunma
69 Okunma
66 Okunma
66 Okunma
62 Okunma
59 Okunma
58 Okunma
57 Okunma
57 Okunma
56 Okunma
55 Okunma
54 Okunma
54 Okunma
53 Okunma
53 Okunma
53 Okunma
52 Okunma
52 Okunma
2234 Okunma
820 Okunma
482 Okunma
458 Okunma
438 Okunma
430 Okunma
407 Okunma
401 Okunma
396 Okunma
378 Okunma
328 Okunma
299 Okunma
288 Okunma
286 Okunma
286 Okunma
276 Okunma
272 Okunma
261 Okunma
251 Okunma
241 Okunma
235 Okunma
230 Okunma
229 Okunma
219 Okunma
202 Okunma
196 Okunma
184 Okunma
175 Okunma
167 Okunma
166 Okunma
164 Okunma
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
YUKARI YUKARI